Selected Fables of Vardan · Հատընտիր առակք Վարդանայ · 1825

This is a machine working draft produced by the Grabar Archive (Steps Ventures). Transcriptions are dual-model reads reconciled against the page images; English passages are machine drafts. Nothing in this file is a citation: consult the page scans linked from the site before quoting. Source scans: British Library Endangered Archives Programme / archive.org, public domain.

============================================================


--- EAP180-1-2-229_002R.jpg ---

[HEAD] Ա Ռ Ա Կ Ք ՎԱՐԴԱՆԱՅ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ։
[TEXT] CHOIX DE FABLES DE VARTAN EN ARMÉNIEN ET EN FRANÇAIS. Ouvrage publié par la Société Asiatique de Paris. PARIS, LIBRAIRIE ORIENTALE DE DONDEY-DUPRÉ PÈRE ET FILS, Imp.-Lib. de la Société Asiatique, Édit.-Prop. du Journal Asiatique, Rue St.-Louis, No 46, au Marais, ET RUE RICHELIEU, No 67, VIS-A-VIS LA BIBLIOTHÈQUE DU ROI. 1825.

--- EAP180-1-2-229_003R.jpg ---

[HEAD] CHOIX DE FABLES DE VARTAN EN ARMÉNIEN ET EN FRANÇAIS.
[TEXT] ԳՐԱԴԱՐԱՆ ՀԱՅԿ ԱՂԱՅԵԱՆՑԻ
[NOTE] Թիւ 2975

--- EAP180-1-2-229_004R.jpg ---

[HEAD] Ա Ռ Ա Կ Ք Վ Ա Ր Դ Ա Ն Ա Յ Վ Ա Ր Դ Ա Պ Ե Տ Ի ։
[TEXT] CHOIX DE FABLES DE VARTAN EN ARMÉNIEN ET EN FRANÇAIS. Ouvrage publié par la Société Asiatique de Paris. PARIS, LIBRAIRIE ORIENTALE DE DONDEY-DUPRÉ PÈRE ET FILS, Imp.-Lib. de la Société Asiatique, Édit.-Prop. du Journal Asiatique, Rue St.-Louis, No 46, au Marais, ET RUE RICHELIEU, N° 67, VIS-A-VIS LA BIBLIOTHÈQUE DU ROI. 1825.
[NOTE] Վ-30 31186 A 558 ՍՏՈՒԳՎԱԾ Է 1961 Թ. S T T ՀՍՍՌ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ ՖՈՆԴԱՅԻՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱ

--- EAP180-1-2-229_005L.jpg ---

[NOTE] IMPRIMERIE DE DONDEY-DUPRÉ.

--- EAP180-1-2-229_005R.jpg ---

[HEAD] Հ Ա Տ Ը Ն Տ Ի Ր Ա Ռ Ա Կ Ք ՎԱՐԴԱՆԱՅ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ

--- EAP180-1-2-229_006L.jpg ---

[HEAD] ՎԱՐԴԱՆԱՅ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ ։ Ա ․ ԱՌԻՒԾՆ ԾԵՐԱՑԵԱԼ ։ 
[TEXT] ԱՌԻՒԾՆ ծերացաւ՝ և ոչ կարէր որսալ կերակուր . և եղև սուտ հիւանդ, և եմուտ ՚ի յայր մի, և կացոյց զուծն (1) դռնապան ։ Եւ առաքեաց ուծն պատգամս՝ թէ հիւանդա- ցաւ թագաւորն , եկայք ամենայն էրէքդ ՚ի տես . և սկսան ՚ի գալ ։ Եւ որ մտանէր՝ այլ ոչ ելանէր, զի կեր լինէր առիւծուն ։ Եկն և խոզն ՚ի տեսանել զառիւծն, և զի բնու- թեամբ խոզն ՚ի վայր հայի . և ետես զհետսն, զի որ զինչ մտեալ էր՝ այլ չէր ելեալ ։ Եւ ասէր ուծն՝ թէ մուտ ։ Ասէ խոզն, աստ՝ մե- ռանիմ, ես ոչ մտանեմ, զի զինչ մտեալ է, 
[NOTE] (1) Le mot ուծ est inconnu. C'est peut-être une faute, à moins que ce ne soit une prononciation vul- gaire du mot այծ, chèvre. La traduction a été faite en

--- EAP180-1-2-229_006R.jpg ---

[HEAD] FABLES DE VARTAN. I. LE LION DEVENU VIEUX. 
[TEXT] LE Lion étant devenu vieux et ne pouvant pour- suivre sa proie, il feignit d'être malade, se retira dans une caverne, et y plaça la Chèvre (1) pour portier. La Chèvre envoya alors un message pour faire savoir que le roi était malade, et pour inviter tous les animaux à venir le voir. Ils commencèrent à venir ; celui qui entrait ne sor- tait pas, parce qu'il devenait la pâture du Lion. Le Cochon vint aussi voir le Lion; mais comme, selon son naturel, cet animal regardait en bas, il vit que les marques étaient toutes pour entrer, mais non pour sortir. La Chèvre disait : Entre donc? Je mourrais ici, répondit le Cochon; je 
[NOTE] conséquence. On pourrait encore supposer qu'il fau- drait lire ինձ ou ինծ, qui signifie léopard.

--- EAP180-1-2-229_007L.jpg ---

[TEXT]  եՀար ժանեօքն , և յերկուս կտրեաց զնա և այնպէս յանդիմանեաց զստութիւն նորա :  Ցուցանէ առակս՝ թէ առիւծն մահն է, քարայրն՝ գերեզմանն է . և մեք անմիտք որ քան զխոզն չեղաք որ ածեմք զմտաւ՝ թ որք մեռան՝ այլ ո՛չ կենդանացան . և Հա նապազ ագահիմք : 
[HEAD]  Բ . ԺՈՂՈՎՔ ԹՌՉՆՈՑ : 
[TEXT]  Ժողովեցան թռչունքն և ասացին, թէ որ ձայնն զօրաւոր է՝ զայն դիցուք մեզ թա գաւոր . որ կոչէ զմեզ ՚ի ժամ պատերազմին Եւ բարձրացաւ կռունկն յերկինս՝ և գոչեաց և Հաճեցան՝ և օծին թագաւոր : Գայ էշ և ասէ . ա՛յ թէ՝ զիս նորա տեղին Հանէք, ոտիցս տեղ շինէք որ վերանամ . դուք լսէ թէ ո՞ւմ ձայնն է զօրաւոր : Ցուցանէ առակս, թէ որչափ տկար լին մարդն և աղքատ, և ժողովուրդքն և զօրք

--- EAP180-1-2-229_007R.jpg ---

[TEXT] n'entrerai pas, car on y est entré et on n'en est pas sorti. Le portier se fâche alors et le bat; le Cochon hérisse son poil, le frappe avec ses défenses, le déchire en deux, et le châtie ainsi de sa fourberie. On voit par cet apologue que le Lion est la mort, la caverne est le tombeau, et nous insensés qui ne sommes pas plus que le Cochon, nous savons que ceux qui meurent ne ressuscitent pas, et nous amassons continuellement. 
[HEAD] II. L'ASSEMBLÉE DES OISEAUX. 
[TEXT] LES Oiseaux s'assemblèrent et dirent: Quel est celui dont la voix est forte? Nous le ferons notre roi pour qu'il nous appelle au moment du com- bat.La Grue s'éleva dans les cieux, se mit à crier; ils furent charmés et la sacrèrent roi. L'Ane vint alors : Oh! dit-il, élevez-moi à sa place, et don- nez-moi un lieu où je puisse me dresser sur mes pieds, et vous entendrez qui a une voix forte. Cette fable montre que pourvu qu'un homme soit faible et pauvre, il plaît toujours aux peu-

--- EAP180-1-2-229_008L.jpg ---

[TEXT]  Հաւանին , և դնեն թագաւոր կամ՝ առաջ– նորդ. նա կարէ վարել զիշխանութիւնն զինչ ՚ի վերայ գայ ։ 
[HEAD]  Գ . ԱՂՔԱՏՆ ԵՒ ԱՐԾԻՒՆ ։ 
[TEXT]  Այր մի աղքատ խորովէր սակաւ մի միս յա– նապատի ուրեմն . և ահա արծիւն յան– կարծակի եկն ՚ի վերուստ, և էառ զմիսն և վերացաւ։ Իսկ աղքատն խեռաբարոյ էր, ան– կաւ ՚ի վերայ մորենոյն և ձայնեաց ասելով . թէ այր ես , և ունիս կարողութիւն ՝ դու ընթացի՛ր ուր ես եմ . զնոյն բանս և այժմ՝ ասեն մարդիք ՚ի կռիւս իւրեանց ։ Տարաւ արծիւն զմիսն ՝ և եդ ՚ի բոյն իւր առաջի ձագուց իւրոց, և ինքն գնաց ։ Եւ կայծ մի փակեալ կայր ՚ի միսն , այրեաց զբունն և զձագսն արծուին ։ Ցուցանէ առակս՝ թէ որ զրկէ զմարդն յանմեղուց՝ զմեղքն ՚ի Հետ զրկանացն յինքն առնու ։

--- EAP180-1-2-229_008R.jpg ---

[TEXT] ples et aux soldats qui le nomment roi ou chef, mais peut-il gouverner son royaume s'il arrive quelque chose? 
[HEAD] III. LE PAUVRE ET L'AIGLE. 
[TEXT] UN Pauvre Homme faisait rôtir un peu de viande dans un désert; mais voilà que l'Aigle fond ino- pinément sur lui, prend la viande et s'en va. Le Pauvre était méchant; il se jette dans un buisson en lui disant: Si tu es brave, si tu as de la force, viens où je suis. Les hommes tiennent à présent de pareils discours dans leurs démê- lés. L'Aigle emporta la viande et la posa dans son nid devant ses petits et s'en alla. Une étin- celle était cachée dans la viande; elle brûla le nid et les petits de l'Aigle.  Cette fable montre que l'homme qui est injuste envers des innocens, attire sur lui-même un pa- reil malheur.

--- EAP180-1-2-229_009L.jpg ---

[HEAD] Դ . ԳԱՌՆ ԵՒ ԳԱՅԼՆ ։ 
[TEXT] Գառն մի ցանկալի կայր ՚ի փարախ մի . և ահա եմուտ գայլն՝ առ զնա զի կերիցէ . և նա անկաւ յոտս նորա՝ ասէ լալով . ած ետ զիս ՚ի հրամանս քո , ապա ողորմեաց ինձ և հար զփողս քո՝ և լսեմ, զի լցցի ցանկու_ թիւնս իմ. քանզի լուայ ՚ի հարց իմոց թէ սաստիկ փողահարք են ազգք գայլոց ։ Եւ նա Հաւատաց անդէպ բանին, և կնկզեցաւ, և մի բերան գոչեաց . և ահա զարթեալ շունքն՝ և խածատեցին ։ Եւ փախեալ և ելեալ նըս_ տաւ նա ՚ի բլուր մի, լալով կոծէր զանձն իւր և ասէր . թէ արժան եմ ես այս վշտացս, և արդ՝ ով արար զիս փողահար, զի ես հա_ նապազ մսագործ էի ։  Ցուցանէ առակս՝ թէ շատ իմաստուն մար_ դիկ խաբին, և լսեն անդէպ բանից, և յետոյ ապաշաւեն որպէս գայլն . և շատ ձեռնարկեն

--- EAP180-1-2-229_009R.jpg ---

[HEAD] IV. L'AGNEAU ET LE LOUP. 
[TEXT] UN tendre Agneau était dans la bergerie; voilà que le Loup entre et le prend pour le manger. Renversé sous les pieds du Loup, il disait en pleu- rant : Dieu me met à votre disposition, ayez pitié de moi; ainsi faites retentir votre cor, pour que je m'amuse; mes vœux seront satisfaits, parce que j'ai toujours entendu dire à mes pères que la race des Loups fournit de forts donneurs de cor. Le Loup écoute ce sot propos, il s'accrou- pit et se met à crier de toute sa force; mais voilà que les Chiens s'éveillent et le mordent. Il s'en- fuit et s'arrêta sur une colline qu'il atteignit, et il y disait en se lamentant : Je suis vraiment digne de ce malheur, car qui m'a fait musicien, puisque j'ai toujours été boucher ? Cette fable montre que beaucoup de gens sa- ges sont trompés et écoutent de sots propos, et se repentent ensuite comme le Loup; et que

--- EAP180-1-2-229_010L.jpg ---

[TEXT]  շաճ, և անկանին ՚ի նեղութիւն ։ 
[HEAD]  Ե · ԺԻԺԻՔՆ ՄԵՂՈՒՔՆ ԵՒ ՄՐՋԻՒՆ։ 
[TEXT]  Ժիժիքն գան առ մեղուքն և առ մրջիմն ՚ի ժամանակս ձմերան՝ և ասեն . տուք մեզ կերակուր զի մեռանիմք ՚ի սովոյ ։ Եւ նոքա ասեն . դուք զի՞նչ գործէք յամառան ։ և նոքա ասեն՝ թէ ՚ի վարսաւոր ծառս Հանգ_ չէաք , և անուշ երգով զճանապարՀորդս ու ղարկէաք ։ Եւ նոքա ասեն . ապա յիրաւի սատակիք ՚ի սովոյ . և չէ պարտ առնել ձեզ ողորմութիւն ։  Ցուցանէ առակս՝ թէ յիմար կուսանքն (1) խնդրեն, և իմաստունքն ոչ տան . զի ժամա_ 
[NOTE]  (1) Ceci fait allusion à la parabole rapportée au commencement du 25e chapitre de saint Mathieu, où il est question de dix vierges, dont cinq étaient folles

--- EAP180-1-2-229_010R.jpg ---

[TEXT] beaucoup entreprennent, soit en action, soit en parole, ce qui ne leur convient pas, et qu'ils tombent dans le malheur. 
[HEAD] V. LES INSECTES, L'ABEILLE ET LA FOURMI. 
[TEXT] LES Insectes se rendirent, par un tems d'hiver, auprès des Abeilles et de la Fourmi. Donnez- nous de la nourriture, leur dirent-ils, car nous mourons de faim. Celles-ci leur répondirent: Eh! que faites-vous donc l'été? Nous nous repo- sons sous des arbres touffus, répliquèrent-ils, et nous accompagnons le voyageur avec de dou- ces chansons. En ce cas-là, dirent-elles, il n'est pas étonnant que vous mouriez de faim; il ne faut pas vous faire la charité. Cette fable montre que les vierges folles (1) demandent, et que celles qui sont sages ne 
[NOTE] et cinq sages. Հինգն ՚ի նոցանէ յիմարք էին՝ և հինգն իմաստունք: Quinque autem ex eis erant fa- tuæ, et quinque prudentes. Matt. xxv, 2.

--- EAP180-1-2-229_011L.jpg ---

[TEXT]  լոյ : Ապա պարտ է յայս կեանքն ժողովել , որ է ամառն, իմաստութեամբ և աշխատու_ թեամբ՝ զհոգևոր կերակուր, զի մի՛ դատաս_ տանին օրն սովամահ ՚ի դժոխս արկանեն զմեզ ։ 
[HEAD]  . Օ . Ե Ր Կ Ո Ւ Ա Ք Լ Ո Լ Ք ։ 
[TEXT]  Երկու աքլոլք կռվէին ՚ի մէջ փողոցին . և մին յաղթեաց ընկերին՝ և ընկէց զնա , և Հպարտացեալ թռեաւ, և ելեալ ՚ի բարձ_ րագոյն տեղիս, և սկսաւ ճեմել և գաղացել․ և բարձրվզել վասն յաղթութեան նորա , ՚ի պարծանս անձին Համարեալ իւրն ։ Եւ ա_ Հա արծիւ մի ՚ի վերուստ յանկարծակի եկն , և առեալ՝ վերացաւ զնա ՚ի յօդն ։ Ցուցանէ առակս, թէ որ խնդայ ՚ի կո_ րուստ թշնամւոյն՝ կամ` ուրախանայ Հպար_ տութեամբ թէ յաղթեցի թշնամւոյն , գայ ՚ի վերայ նորա յանկարծակի նեղութիւն և չար_ չարանք • որ վայ տայ անձին իւրոյ ։

--- EAP180-1-2-229_011R.jpg ---

[TEXT] recueillir, dans cette vie qui est l'été, par la sa gesse et le travail, la nourriture spirituelle, pour qu'au jour du jugement on ne nous fasse pas mourir de faim en enfer.
[HEAD] VI. LES DEUX COQS.
[TEXT] DEUX Coqs se battaient au milieu d'une rue; celui qui triompha de son camarade et le jeta à terre, en fut tout enflé d'orgueil; il s'envole, et monte sur un lieu élevé, où il commence à se promener, à chanter et à s'enorgueillir de sa vic toire, montrant toute sa vanité; mais voilà qu'un Aigle fond inopinément sur lui, le prend et l'enlève dans les airs. Cette fable montre que celui qui se réjouit de la perte de son adversaire, ou se félicite avec orgueil de ce qu'il a vaincu l'ennemi, attire sur lui, sans qu'il s'y attende, des peines et des tourmens qui le forcent à déplorer son sort.

--- EAP180-1-2-229_012L.jpg ---

[HEAD] Է ։ ԺՈՂՈՎՔ ԹՌՉՆՈՑ ։ 
[TEXT] Ժողովեցան թռչունքն և ընտրեցին զսիրա_ մարգն վասն գեղեցկութեանն իւրոյ՝ օ_ ծին զնա թագաւոր ։ Գայ առ նա աղաւնին և ասէ, ո՛վ բարի թագաւոր , եթէ նեղեն զմեզ արծիւքն՝ դու զի՞նչ օգնութիւն կա_ րես առնել մեզ ։ Ցուցանէ առակս , թէ թագաւորին ոչ միայն գեղեցկութիւն՝ այլ և քաջութիւն և պատերազմական զօրութիւն և բազմահը_ նար իմաստութիւն՝ յամենայն կողմանց պի_ տոյ է ։ 
[HEAD] Ը ։ ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ԽԵՑԳԵՏԻՆՆ ։ 
[TEXT] Աղուէսն և խեցգետինն եղբարք եղեն, ցա_ նեցին և քաղեցին արտս . և կասեցին և շեղջեցին ։ Եւ ասէ աղուէսն, ելցուք ՚ի

--- EAP180-1-2-229_012R.jpg ---

[HEAD] VII. L’ASSEMBLÉE DES OISEAUX. 
[TEXT] Les Oiseaux s’étant réunis, ils élurent le Paon, à cause de sa beauté, et le sacrèrent roi. La Colombe vint alors vers lui, et lui dit : O excellent roi, si les Aigles nous tourmentent, comment pourras-tu nous secourir?  Cette fable montre que ce n’est pas assez de la beauté pour un roi, mais qu’il lui faut encore, pour toutes les occasions, le courage, la valeur militaire et une sagesse éprouvée. 
[HEAD] VIII. LE RENARD ET L’ÉCREVISSE. 
[TEXT] Le Renard et l’Écrevisse vivaient en frères; ils ensemencèrent leur terre, firent la récolte, écrasèrent leur grain, et le mirent en tas. Le Renard

--- EAP180-1-2-229_013L.jpg ---

[TEXT]  գետինն • արա ինձ սէր, և յորժամ կա վազել՝ դու զարկ զագիդ քո ՚ի վերայ իմ իմանամ և գամ զհետ քո : և եբաց խեց տինն զմկրատն իւր . և իբր եզարկ աղու զագին, և վազեաց խեցգետինն փակեալ զին աղուեսուն : Եւ իբրև եհաս աղու ՚ի շեղջն, և դարձաւ յետս տեսանել ուր իցէ խեցգետինն . և խեցգետինն ան ՚ի վերայ շեղջին, և ասէ՝ յանուն այ այս երեք մոթ և կէս : () արմացաւ աղուէսն ասէ . ով դու չար՝ երբ եկիր աստ :  Ուսուցանէ առակս թէ շատ բան և զ առնեն նենգաւոր մարդիք՝ որ ՚ի կորուստ նի անձանց նոցա . և տկարքն յաղթեն նո 
[HEAD]  Բ . ԱՅԾՔՆ ԵՒ ԳԱՅԼՔ ։ 
[TEXT]  Ժողովեցան այծքն ամենայն, և առաքե պատգամս առ ազգն գայլոց, և ասա

--- EAP180-1-2-229_013R.jpg ---

[TEXT] dit alors : Allons sur la colline, et celui qui arri vera le plus vîte dans l'aire emportera le grain. Pendant qu'ils montaient sur la colline, l'Écre visse lui dit : Fais-moi un plaisir; quand tu voudras courir, tu me toucheras de ta queue, pour que je la sente et que je te suive. L'Écre visse ouvrit alors ses pinces, et quand le Renard la toucha de sa queue, elle sauta dessus et la saisit, de sorte que quand le Renard fut arrivé au but, et qu'il se retourna pour voir où était l'Écrevisse, celle-ci tomba sur le tas, et dit : Au nom de Dieu, il y a là trois boisseaux et demi, qui sont à moi. Le Renard étonné, lui dit alors : Comment, méchante, es-tu venue là ? Cette fable fait voir que les hommes trompeurs emploient beaucoup de paroles et d'actions pour se porter préjudice à eux-mêmes, et que les faibles en triomphent. 
[HEAD] IX. LES CHÈVRES ET LES LOUPS. 
[TEXT] TOUTES les Chèvres se réunirent et envoyèrent un message à la nation des Loups : Pour 
[NOTE] 2

--- EAP180-1-2-229_014L.jpg ---

[TEXT] թիւն . և աղաչեմք զձեզ որ առնէք խաղաղու թիւն ընդ մեզ, որպէս և առնեն թագաւոր ազգաց : Եւ գայլքն ժողովեցան և ուրախա ցան ուրախութիւն մեծ . և առաքեցին պա գամս մեծ նամակաւ և բազում` ընծայիւք ա ազգս այծեաց՝ և ասեն . լուաք զբարի խոր Հուրդս ձեր և գոհացաք զայ՝ զի մեծ խնդու թիւն է և խաղաղութիւն : Եւ գիտացնե ձեր իմաստութեանդ • զի պատճառն և սկիզբ խռովութեան և կռուոյ մերոյ՝ Հովիւն է շունն, և թէ զնոսա բառնայք ՚ի միջոյ՝ ( փութով լինի հաշտութիւնն : Եւ զայս լուա այծքն, և ՚ի բաց վարեցին զհովիւքն և ը շունս . և արարին թուղթ երդման, և Հաստա տութեան : Եւ ելեալ այծքն տարածեցան ան Հոգք ՚ի լերինս և ՚ի խորաձորս, և սկսա արածել՝ և գոհանալ զայ : Եւ Համբերեցի գայլքն զաւուրս տասն . և ժողովեցան ՚ի վե րայ նոցա, և Հեղձուցին զայծսն զամենայն :  Ցուցանէ առակս՝ թէ բնութեամբ ամրա ցեալ է սիրտ մարդոյն ՚ի թշնամութիւն 
[NOTE] (1) Littéralement, si vous les ôtez du milieu. E arménien, բառնալ ՚ի միջոյ, comme jL. j

--- EAP180-1-2-229_014R.jpg ---

[TEXT] quoi, leur disaient-elles, nous faites-vous une guerre sans relâche? Nous vous prions de faire la paix avec nous, comme font les rois des na tions. Les Loups se réunirent, pleins de joie, et ils expédièrent une grande lettre avec beaucoup de présens pour la nation des Chèvres, et ils leur dirent: Nous avons appris votre excellente résolution, et nous en avons rendu grâces à Dieu; certainement la paix sera le sujet d'une grande joie. Nous ferons connaître à votre sagesse, que le Berger et le Chien sont la cause et l'ori gine de nos démêlés et de nos querelles; si vous les tuez (1), la tranquillité sera bientôt rétablie. En apprenant cela, les Chèvres chassèrent les Bergers et les Chiens, et elles firent un traité de paix et d'amitié. Les Chèvres sortirent pour se répandre sans crainte dans les montagnes et les vallées, et elles commencèrent à y paître et à rendre grâces à Dieu. Les Loups patientèrent pendant dix jours, puis ils se réunirent contre les Chèvres et les étranglèrent toutes. Cette fable montre que la haine et l'aversion, de nation contre nation, de famille contre fa 
[NOTE] برداشتن en persan, et en latin è medio tollere, signi fient métaphoriquement, tuer.

--- EAP180-1-2-229_015L.jpg ---

[TEXT]  տոհմ, և մարդոյ առ մարդ . նա զժուարաւ կարէ Հաստատել սէր և խաղաղութիւն ՚ի մէջ նոցա : 
[HEAD]  Ժ. ԱՌԻՒԾՆ, ԳԱՅԼՆ ԵՒ ԱՂՈՒԷՍՆ: 
[TEXT]  Առիւծն և գայլն և աղուէսն եղեն եղբարք . և ելեալ յորս՝ և գտին խոյ մի, և ոչխար մի՝ որ է մաքի, և գառն մի : Եւ ՚ի ժամ ճաշոյն ասէ առիւծն ընդ գայլն՝ թէ բաժանէ զոչխարսդ (1) ՚ի վերայ մեր, փորձելով զնա : Եւ գայլն ասէ, ով թագաւոր՝ զայդ ած է բա_ ժաներ . խոյրդ՝ քեզ , և մաքիդ՝ ինձ, և գառն՝ աղուեսուն : Եւ առիւծն բարկացեալ և եՀար ապտակ ՚ի ծնօտս գայլոյն . և կրկովեցան աչք նորա . և նա նստեալ լայր դառնապէս : Եւ դարձեալ ասէ առիւծն ընդ աղուէսն՝ թէ բաժանէ զոչխարսդ ՚ի վերայ մեր : Եւ ասէ ա_ 
[NOTE]  (1) Le mot ոչխար, brebis, employé ici au plu-

--- EAP180-1-2-229_015R.jpg ---

[TEXT] mille, d'individu contre individu, est fortement enraciné par la nature dans le cœur des hommes, et que ce n'est qu'avec beaucoup de diffi- culté qu'on peut établir la paix et l'amitié entre eux. 
[HEAD] X. LE LION, LE LOUP ET LE RENARD. 
[TEXT] LE Lion, le Loup et le Renard ayant fait so- ciété, ils sortirent pour la chasse, et trouvèrent un Bélier, une Brebis et un Agneau. Au moment du repas, le Lion dit au Loup, pour l'éprouver: Partage entre nous les bêtes (1). Le Loup lui répondit : O Roi, Dieu fait le partage ainsi : le Bélier est pour toi, la Brebis pour moi, et l'A- gneau pour le Renard. Le Lion se met alors en colère, donne un soufflet sur les joues du Loup et lui fait sauter les yeux. Celui-ci se retire en pleurant amèrement. Le Lion s'adresse ensuite au Renard en lui disant de partager les bêtes.O Roi, 
[NOTE] riel, est pris pour les bétes, dans un sens indéfini.

--- EAP180-1-2-229_016L.jpg ---

[TEXT] խոյըդ՝ քեզ ճաշու, մաքիդ հրամենք, և գառըդ ընթրես ։ Եւ ասէ առիւծն . ով գերի աղուեսուկ՝ ո ուսոյց քեզ զայդ արդար բա_ ժանելդ ։ Եւ ասէ աղուէսն՝ թէ աչք գայլոյն ուսոյց զիս՝ որ արտաքս կրկովեցան ։  Ցուցանէ առակս՝ թէ բազում՝ չարագործք խրատին և թողուն զչարիս, յորժամ՝ թա_ գաւորք և իշխանք կախեն զգողս և զանի_ րաւս ։ 
[HEAD] ԺԱ . ԳԱՅԼՆ ԵՒ ԷՇՆ ։ 
[TEXT] Գայլն եգիտ էշ մի գէր՝ և կամեցաւ ուտել զնա ։ Եւ ասէ էշն . աղաչեմ՝ զքեզ ով գայլ, Հան զայս խոցս յոտից իմոց, և ապա ուտես զիս՝ զի ետ զիս ՚ի ձեռս քո կերա_ կուր . քանզի բևեռ չար Հասաւ յոտս իմ՝՝ և տանջէ զիս ։ Եւ անցեալ գայլն յետոյ կող– մանէ զի Հանցէ զբևեռն, և էշն ամենայն զօրութեամբն իւրով կիցս եՀան՝ և եՀար զբե_

--- EAP180-1-2-229_016R.jpg ---

[TEXT] est pour ton dîner, nous mangerons ensemble la Brebis si tu l'ordonnes, et tu souperas avec l'Agneau. O petit Renard flatteur, dit le Lion, qui est-ce qui t'a enseigné ce partage équitable? Les yeux crevés du Loup me l'ont appris, re- partit le Renard. Cette fable montre que beaucoup de méchans sont corrigés et qu'ils cessent de faire le mal, quand les rois et les princes font pendre les vo- leurs et les malfaiteurs. 
[HEAD] XI. LE LOUP ET L'ANE. 
[TEXT] LE Loup ayant trouvé un Ane qui était gras, voulut le manger. L'Ane lui dit alors : O Loup, je t'en prie, guéris-moi d'une blessure que j'ai au pied; un méchant clou y est entré et me fait souffrir, et tu me mangeras ensuite, car Dieu m'a destiné à te servir de nourriture. Le Loup passa aussitôt par derrière l'Ane, pour extraire le clou, et l'Ane, à l'instant, lance de toute sa

--- EAP180-1-2-229_017L.jpg ---

[TEXT] յիրաւի կրեցի զայս ամենայն վիշտս, զի ե իսկզբանէ մսագործ էի, և արդ ո արար զի պայթար : Ցուցանէ առակս, թէ շատք լան և ապա շաւեն՝ որ ձեռնամուտ լինին ՚ի գործ և յար ուեստ ինչ՝ զոր չե՛ն ուսեալ, և չէ՛ ՚ի դէս ժամուն իւրեանց օգտակար : 
[HEAD] ԺԲ . ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ԿԱՔԱՒ : 
[TEXT] Աղուէսն էառ կաքաւ մի ՚ի բերանն՝ և կա մէր ուտել զնա . և ասէ կաքաւն օրհ նեալ է ած որ կոչեաց զիս յիւր արքայու թիւնն . զի զերծանիմ ՚ի յայս չարեացս : Եւ ապա դու աղուէս՝ գոհացիր զայ, և ապա ու տես զիս, քեզ մեծ վարձք է։ Եւ աղուէսն կրկզեցաւ, և հայեցեալ յերկինս՝ և բացեալ զբերանն ասէ, գոհանամ զքէն ած բարի՝ որ 
[NOTE] (1) Խամծերք, est, à ce qu'il me semble, un mot vulgaire de l'Arménie orientale, qui paraît désigner

--- EAP180-1-2-229_017R.jpg ---

[TEXT] pleurant amèrement : Il est juste que je souffre cette disgrâce, car étant naturellement boucher, personne ne m'a fait maréchal. Cette fable montre que beaucoup de gens pleurent et se repentent d'avoir pratiqué des ou vrages ou des arts qu'ils n'ont pas appris, et qui leur sont inutiles dans l'occasion. 
[HEAD] XII. LE RENARD ET LA PERDRIX. 
[TEXT] LE Renard ayant pris une Perdrix, se préparait à la manger. Celle-ci lui dit : Béni soit Dieu, qui m'appelle dans son royaume, et me délivre des maux de ce monde; mais toi, Renard, rends grâces à Dieu et puis tu me mangeras, ce sera une grande récompense pour toi. Le Renard s'assied, regarde le ciel, et ouvrant la gueule, dit : Je te remercie, Dieu bon, du repas excellent que tu m'as pré 
[NOTE] la totalité des dents, le ratelier, la mâchoire tout en tière.

--- EAP180-1-2-229_018L.jpg ---

[TEXT] պատրաստեցեր ինձ սեղան բարութեան ։ Եւ կաքաւն զերծաւ ՚ի բերանոյն՝ և թռեաւ ։ Եւ ասէ աղուէսն, ո՛վ անմիտս և յիմարս, յա- ռաջն պարտ էր ինձ ուտել․ և ապա գոհա- նալ զայ ։ Ցուցանէ առակս, թէ զխոստացեալ իրսն մի՛ համարիր քեզ, և մի՛ շնորհակալ մարդոյ լինիր մինչև առնուս ․ և թէ ջուր տան քեզ՝ ՚ի նոյն ժամն ՚ի գոգդ առ ․ զի շատք ասեն, և ոչ տան զասացեալն իւրեանց՝ և սուտ լի- նին ։ 
[HEAD] ԺԳ ․ ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ՋԻՏՆ ։ 
[TEXT] Աղուէսն առեալ ջիտ մի ՚ի բերանն՝ և կա- մէր ուտել զնա, և ասէ ջիտն՝ թէ շատ ա- ղօթէ՝ և ապա ուտես զիս, զի ժամ է ինձ ածել ձու քան զջալամու , հաւկիթ մի է՝ որ լինի անգին, արդ թո՛ղ որ ածեմ քեզ, և ապա կե՛ր զիս ․ և երդնում որ գամ ՚ի կամս քո ։ Իբրև եթող զնա աղուէսն՝ նա թռեաւ և նստաւ ՚ի ճիւղ մի ծառոյ բարձրագոյն ։ Եւ

--- EAP180-1-2-229_018R.jpg ---

[TEXT] paré! La Perdrix s'échappe de sa gueule, et s'en- vole. Le Renard dit alors : Imbécille, insensé que je suis, il fallait la manger d'abord et bénir Dieu après.  Cette fable te montre qu'il ne faut pas compter sur les choses promises, ni en remercier personne jusqu'à ce que tu les aies reçues, et que si on te donne de l'eau, il faut aussitôt tendre le pan de ton habit, car beaucoup de gens disent, ne donnent pas ce qu'ils promettent, et vous trompent. 
[HEAD] XIII. LE RENARD ET LE MOINEAU. 
[TEXT] LE Renard tenait un Moineau dans sa gueule et voulait le manger, quand celui-ci lui dit : Il faut que d'abord tu rendes grâces à Dieu, et puis tu me mangeras, car c'est le moment où je vais pondre un œuf semblable à celui d'une Autruche. C'est un œuf impayable, mais laisse-moi, pour que je te le ponde, et après mange-moi: je te jure que je viendrai à ta volonté. Comme le

--- EAP180-1-2-229_019L.jpg ---

[TEXT]  արա զոր Հրամայեցեր, և եկ ՚ի կամս իմ։ Եւ ասէ ջիտն . ապա քո նման անմիտ եմ ես՝ թէ այլ գամ ՚ի կամս քո . և դու ընդէ՞ր Հաւատացեր ինձ, թէ կարի սակաւ մի մարմնով այնպիսի մարգարիտ ածել քեզ՝ որ ամմէն մարմնովս չեմ իբրև զնա ։ Ապա լսէ որ տամ քեզ խրատ . անդէպ բանից մի՛ Հաւատար , և ընդ խախուտ որմով մի՛ ննջեր։ Եւ ասէ աղուէսն, թէ դատելոց է զքեզ ած՝ զի ստեցեր ինձ ։ Ասէ ջիտն . կայ սուտ՝ որ վարձք է . զի սուտ ասելն՝ որով ՚ի մաՀուանէ և յորոգայթէ ապրիլ՝ և կամ զայլ մարդ փրկել, շատ վարձք տայ նմա ած ։ Եւ ա_ ղուէսն գաղտ ՚ի մօտն գայր , և ՚ի վեր վա_ զեաց զի առցէ զջիտն . և ջիտն ծրտեաց ՚ի յաչքն աղուեսուն , և ասէ . ա՛յ անմիտ՝ լսէ՛ որ այլ խրատ տամ քեզ . ուր ո՛չ Հասանես՝ մի՛ ձկտիր, և ՚ի մէջ առն և կնոջ , և ՚ի մէջ եղբարց ահոկ (1) մի՛ խօսիր՝ որ չամաչես։ 
[NOTE]  (1) Le mot ահոկ ne se trouve pas dans le Diction- naire Arménien-Français de Venise : il appartient ce- pendant bien à la langue arménienne; il est usité dans le littéral et le vulgaire, avec le sens de ruine, des- truction, préjudice; il est dérivé de ահեակ ou ահեկ, gauche. Employé comme ici, avec le verbe խօսիլ, il signifie dire des paroles qui causent du préjudice.

--- EAP180-1-2-229_019R.jpg ---

[TEXT] Renard le laissa, il s'envola et se plaça sur une branche d'arbre très-élevée. Le Renard lui dit alors: Eh bien! fais à présent ce que tu as décidé, et viens comme je le désire. Crois-tu que je sois un insensé comme toi, lui dit alors le Moineau, pour que je revienne quand tu le dé sires. Pourquoi m'as-tu pu croire, et t'imaginer qu'un aussi petit corps pût pondre une telle perle, quand avec tout mon corps je ne puis l'égaler? Écoute donc le conseil que je te donne: n'ajoute plus foi à des paroles extravagantes, et ne dors pas auprès d'une muraille chancelante. Le Renard lui répondit: Dieu te jugera puisque tu m'as trompé. Il est des mensonges qui sont louables, répliqua le Moineau; Dieu donne de grandes récompenses pour le mensonge qui préserve de la mort ou du danger, ou qui sauve les autres hommes. Le Re nard se cacha alors tout auprès et se mit à grim per pour saisir le Moineau; mais celui-ci lui lança de sa fiente aux yeux, en lui disant: O insensé! écoute cet autre conseil que je te donne: ne tente pas d'arriver où tu ne peux pas parvenir, et dans les démêlés entre mari et femme, ou entre les frères, ne dis aucune parole indis crète (1), pour ne pas en rougir ensuite.

--- EAP180-1-2-229_020L.jpg ---

[HEAD] ԺԴ . ԵՐԷՑՆ ԱՍՈՐԻ ԵՒ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆ։ 
[TEXT] Երէց մի ասորի բարի և իմաստուն՝ և այր մի Հայ՝ կռուեցան վասն իրաց ինչ . և ասէր երիտասարդն ընդ երէցն, թէ քարովն տամ՝ ՚ի բերանդ, որ եռսուն ու երկու ատամունքդ ՚ի բերանդ լցվին ։ Եւ երէցն զարմացաւ, և գնաց փութով ՚ի տուն իւր . և ասէ ՚ի կինն իւր՝ աւլաւխ՝ վասն այ վառեա մոմ . և եկ տե՛ս զատամունս իմ՝ թէ որչափ է . և նա թուեաց՝ և ասէ . եռսուն ու երկու են ստու_ գապէս ։ Եւ նա գայ փութապէս առ երիտա_ սարդն և ասէ . ուստի՞ գիտացեր զթիւ ատա_ մանց իմոց, և կամ՝ ով ասաց քեզ ։ Եւ նա ասաց, տէ՛ր՝ յիմ՝ ատամանցն զքոյդ գիտացի ։  Ցուցանէ առակս, թէ յիմ՝ ցաւուն՝ զձեր ցաւն գիտեմ՝. զի Հասարակաց է մեղքն ։

--- EAP180-1-2-229_020R.jpg ---

[HEAD] ( 31 ) XIV. LE PRÊTRE SYRIEN ET LE JEUNE HOMME. 
[TEXT] Un Prêtre syrien, bon et sage, et un Arménien, se disputaient sur quelque chose. Le Jeune Homme dit alors au Prêtre: Je vous donnerai de cette pierre dans la bouche, de façon que vos trente-deux dents la rempliront. Le Prêtre étonné retourna bien vîte à sa maison, et il dit à sa femme: Au nom de Dieu, ma bonne amie, allume la chandelle et viens voir combien j'ai de dents. Elle compta, puis elle dit: Elles sont vraiment au nombre de trente-deux. Le Prêtre retourna promptement vers le Jeune Homme, en lui disant: Comment as-tu appris le nombre de mes dents, et qui te l'a dit? Seigneur, répliqua celui-ci, c'est par mes dents que j'ai connu les vôtres.  Cette fable montre que par mes maux je puis connaître les vôtres, parce que tous les défauts sont communs.

--- EAP180-1-2-229_021L.jpg ---

[HEAD] ԺԵ · ԿԱՏՈՒՆ ԿԱՐԳԱՒՈՐ ։ 
[TEXT] Կատուն փիլոն էած ՚ի վերայն՝ և եղև կար_ գաւոր . և պատուիրեաց մկանցն՝ և ասէ, թէ պիղծ է արիւնահեղն (1), և ես այլ՝ արիւն ոչ հեղում, զի կարգ առի ։ Եւ ասեն մկունքն , թէ զբոլոր կարգն անտոնի տեսանեմք ՚ի վե_ րայ քո՝ և զաբբայ մարկոսի, նա մեք քեզ ո՛չ հաւատամք՝ և կեղծաւոր բարուց քոց ։ Եւ կատուն յետ այնորիկ եղև զերբն(2)և անկաւ ՚ի յալուր տուն . գան մկունքն և ասեն . ո՛վ դու չար քո հաւատովդ, դու զերբն ես ։ Եւ յետ այսորիկ եղև մեռեալ՝ յանցս մկանցն . գան մկունքն և ասեն . ո՛ նենգաւոր՝ թէ պարկ լինի մորթ քո՝ ո՛չ հաւատամք քեզ՝ թէ թո_ ղուս դու զսովորական չարութիւնդ քո ։ 
[NOTE] (1) L'auteur fait ici allusion à ce passage du Psaume V, v. 7. Զայր արիւնահե՛ղ և նենգաւոր պի՛ղծ առնես դու տր : Virum sanguinum et dolosum alo- minabitur Dominus.

--- EAP180-1-2-229_021R.jpg ---

[HEAD] XV. LE CHAT DEVENU RELIGIEUX. 
[TEXT] LE Chat ayant pris le froc et s'étant fait Reli gieux, il envoya un message aux Souris, et leur dit : Il est abominable de répandre du sang (1); pour moi je n'en verserai plus, parce que je suis Religieux. Les Souris dirent alors : Quand même nous verrions sur toi tout l'ordre de saint Antoine et du saint père Marc, nous n'aurions pas de con fiance en ton caractère hypocrite. Le Chat se cou vrit ensuite d'un torchon (2), et se blottit dans un magasin de farine; les Souris vinrent et dirent: O méchant, avec ta foi te voilà torchon! Il fei gnit ensuite d'être mort, et se plaça sur le pas sage des Souris, qui vinrent et dirent: O trom peur, quand même ta peau serait déjà un sac, nous ne croirions pas que tu as abandonné ta méchanceté ordinaire. 
[NOTE] (2) Գերբն. Ce mot n'est pas dans les dictionnaires; il désigne le torchon qui sert à essuyer le lieu où l'on dépose de la farine. 3

--- EAP180-1-2-229_022L.jpg ---

[TEXT] Ցուցանէ առակս, թէ զոր փորձեալ ես՝ որ չէ բարքն անարատ, այլ նենգաւոր և չար է . թէպէտ և կեղծաւորի բարի գործել, բայց դու մի Հաւատար նմա . զի ոչ կարէ թողուլ զսովորական բարս։ 
[HEAD] Ժ.Օ. ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ԳԱՅԼՆ ։ 
[TEXT] Աղուէսն խաբեաց զգայլն, և ետ նմա թուղթ տանել ՚ի գեղին տանուտէրքն, և բերել կերակուր ։ Եւ իբրև գնաց գայլն ՚ի գիւղն՝ թափեցան ՚ի վերայ նորա շունքն, և խածա_ տեալ վիրաւորեցին զնա ։ Եւ իբրև եկն ո_ ղորմելի կենօք , ասէ աղուէսն . ընդէ՞ր ոչ ցուցեր զթուղթն ։ ասէ, այո՛ ցուցի ՝ բայց Հազար շուն կայր որ ոչ գիտէր զգիրն ;  Ցուցանէ առակս, թէ մի՛ վիճեր, և մի՛ ան_ կանիր ՚ի մէջ վիճողաց՝ և բազում՝ տգիտաց և աներկեղաց • այլ իմաստութեամբ փախիր ՚ի նոցանէ ։

--- EAP180-1-2-229_022R.jpg ---

[TEXT] Cette fable montre que si vous avez éprouvé quelqu'un dont le caractère n'est pas honnête, mais perfide et méchant, quoiqu'il s'étudie à faire bien, il ne faut pas le croire, car il ne peut changer son caractère habituel. 
[HEAD] XVI. LE RENARD ET LE LOUP. 
[TEXT] LE Renard trompa le Loup et lui remit une lettre pour la donner aux chefs du village et rap- porter de la nourriture. Quand le Loup arriva au village, les Chiens se jetèrent sur lui, le mordirent et le blessèrent. Comme il revint dans un état pitoyable, le Renard lui dit : Pourquoi ne montrais-tu pas la lettre ?— Je l'ai montrée; mais il y avait là mille chiens, qui ne connais- saient pas l'écriture. Cette fable montre à beaucoup de gens igno- rans, mais hardis, qu'il ne faut pas se disputer, ou se jeter au milieu de ceux qui se disputent, mais s'en éloigner au contraire avec prudence.

--- EAP180-1-2-229_023L.jpg ---

[HEAD] ԺԷ ․ ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ԳԱՅԼՆ ։ 
[TEXT] Աղուէսն ետես զպանիրն յորոգայթն, երթայ առ գայլն և ասէ . ո՛վ եղբայր, ե՛կ առ զպանիրն և կե՛ր . զի ուրբաթ է, և ես ՚ի պաք եմ։ Եւ եկն գայլն, և ջանայր առնուլ զպա_ նիրն . և անկաւ յորոգայթն, և թռեաւ պա_ նիրն . և էառ աղուէսն և սկսաւ ուտել ։ Ասէ գայլն . վա՛յ եղբայր՝ մի՛ ուտեր . ուրբաթ է օրս՝ որ չի բարկանայ քեզ ած ։ Եւ ասէ ա_ ղուէսն ցգայլն, թէ ուրբաթն ա՛յդ է՝ որ ՚ի պարանոցդ անկաւ . և այդ է բարկութիւնն այ ։ Եւ սկսաւ գայլն ցանձել յայս կոյս և յայն կոյս ։ Եւ աղուէսն ասէ . ընդ նոյնդ և ես ցան_ ձեցի երբեմն՝ և ո՛չ զերծայ ։ Եւ ասէ գայլն . վա՛յ է ինձ՝ զի նեղիմ չարաչար ։ Եւ ասէ ա_ ղուէսն . ո՛վ եղբայր, դու չես վայ՝ մինչև գայ տէր որոգայթիդ ։

--- EAP180-1-2-229_023R.jpg ---

[NOTE] ( 37 ) 
[HEAD] XVII. LE RENARD ET LE LOUP. 
[TEXT] LE Renard ayant vu un fromage dans un piége, alla vers le Loup et lui dit : Mon frère, va prendre ce fromage et mange-le; c'est aujourd'hui ven- dredi et je jeûne. Le Loup s'y rendit; en s'ef- forçant de prendre le fromage, il tombe dans le piége et le fromage s'échappe. Le Renard le prit et se mit à le manger. Le Loup lui dit alors : O mon frère, ne le mange pas; c'est vendredi, et c'est un jour dans lequel il ne faut pas irriter Dieu contre toi. Oh! lui répliqua le Renard, le vendredi, c'est ce qui est tombé sur ton cou; c'est là la colère de Dieu. Le Loup se mit alors à s'agi- ter de côté et d'autre, et le Renard lui dit : Je me suis déjà agité comme toi et je ne me suis pas sauvé. Malheur à moi, disait le Loup, car je souffre cruellement ! Il ne t'arrivera pas de mal, ô mon frère, répondit le Renard, jusqu'à ce que celui qui a dressé le piége soit arrivé.

--- EAP180-1-2-229_024L.jpg ---

[TEXT] Ցուցանէ առակս, թէ զգաստ լեր որ չի խա բիս ՚ի նենգաւոր մարդկանէ , և յայնժամ վայ տաս անձին քո : 
[HEAD] Ժ Ը . ԱՂՈՒԷՍՆ ԳԵՏԱՏԱՐ : 
[TEXT] Աղուէսն ՚ի գետն անկաւ, և եղև գետատար և խոստացաւ այ մարազպան (1) մի խունկ զի ելանէ ՚ի գետոյն . և զերծաւ և ել ՚ի գետոյն, և սկսաւ ճեմել . և մոռացաւ զմարազպան խունկն զոր խոստացաւ այ . խայտայր ՚ի յեզր գետոյն, և ասէր . թէ ած ի՞նչ կարիք ունի զծուխս խնկին՝ որ յօդս ցնդի : Եւ ահա շար ժեցաւ դարափն գետոյն, և սկսաւ աղուէսն 
[NOTE] (1) Le mot մարազպան , qui est dans le texte, ne se trouve dans aucun lexique arménien, soit du lan gage littéral, soit de l'idiome vulgaire. On ne le trouve pas non plus dans le persan. Il doit désigner un vase destiné à contenir de l'encens, ou bien plutôt une certaine quantité de ce parfum. C'est à cette der nière supposition que je m'arrête; en effet, on trouve

--- EAP180-1-2-229_024R.jpg ---

[TEXT] Cette fable montre qu'il faut que tu sois bien avisé, pour que tu ne sois pas trompé par un homme perfide, et que tu n'ayes pas à te repentir. 
[HEAD] XVIII. LE RENARD TOMBÉ DANS L'EAU. 
[TEXT] UN Renard tomba dans une rivière et fut em porté par le courant; il promit alors à Dieu un vase d'encens (1) s'il en échappait; il parvint à se sau ver et à sortir de l'eau ; il se mit à se promener, oubliant le vase d'encens qu'il avait promis à Dieu; il sautait de joie sur le bord de la rivière. Quel besoin, disait-il, Dieu a-t-il de la fumée de l'encens qui s'exhale dans les airs; mais voilà 
[NOTE] dans le Dictionnaire Heptaglotte de Castel, le mot مرزبان employé avec ce sens, mensuræ genus, dans la version arabe du Pentateuque. Il s'agit dans cet endroit de la mesure appelée gomor dans la Vulgate, exod. xvi, 16 et 32. Ce nom est rendu dans la version arménienne par չափ, qui signifie mesure d'une manière indéter minée.

--- EAP180-1-2-229_025L.jpg ---

[TEXT]  գալ ՚ի դարափն ՚ի վայր ՚ի գետն ։ Եւ լալով գոչեաց և ասէ . ո՞վ ես ՚ի խնդիր մարագպան խնկին որ բերեմ . զոր ուխտե քեզ ։  Ցուցանէ առակս, թէ ոչ է պարտ մոռ նալ զուխտն այ, զոր ՚ի նեղութեան քո ու տես . այլ Հատո՛ և կատարեա՛ . և յիշեա՛ նեղութիւն քո ։ 
[HEAD]  Ժ Թ . ԱՂՈՒԷՍՆ ՔԱՂՑԵԱԼ։ 
[TEXT]  Աղուէս մի քաղցեալ՝ ետես սառն և պ ցանկալի ՚ի ձմեռնային աւուրքն, և սկս ուտել ։ Եւ ասէ . վա՛յ ինձ զի ահագին է ղաղակս ՚ի գլուխս և յատամունս իմ , և փոր իմ բնաւ իրք մի ո՛չ իջանէ ։ Ցուցանէ առակս, թէ փառք և մեծութ աշխարհիս՝ միայն զաղաղակն ունի և զբ ղումն . և յետոյ ոչ երևի ուրեք, զի սո՛ւտ և անցաւոր և խաբող, և չէ՛ յօգուտ ։

--- EAP180-1-2-229_025R.jpg ---

[TEXT] que le bord escarpé du fleuve s'ébranle et que le Renard tombe du bord dans la rivière; il dit alors en se lamentant: O mon Dieu, j'allais cher- cher, pour te l'apporter, le vase d'encens que je t'ai voué. Cette fable montre que tu ne dois pas oublier les promesses faites à Dieu dans ton infortune, mais que tu dois les exécuter et les accomplir, et te rappeler de ton infortune. 
[HEAD] XIX. LE RENARD AFFAMÉ. 
[TEXT] UN Renard, qui avait faim, vit durant l'hi- ver un beau morceau de glace et il se mit à le manger. Malheur à moi, dit-il, le bruit est grand dans ma tête et sous mes dents, mais rien ne descend dans mon ventre. Cette fable fait voir que la gloire et la gran- deur de ce monde, n'est qu'un vain bruit et une illusion; il n'en reste plus rien ensuite, parce qu'elles sont fausses, passagères, trompeuses et sans aucune utilité.

--- EAP180-1-2-229_026L.jpg ---

[HEAD] ԿԻՆՆ ՀՊԱՐՏ ։ 
[TEXT] Կին մի մեծահասակ և սաստիկ գերմակ և գէր՝ մերկացաւ ՚ի տուն իւր . և սկսաւ ծունր դնել և աղօթել մեծաւ Հառաչանօք և լալով ։ Եկեալ որդի նորա , տեսեալ զնա մերկ՝ Հիացաւ և ասէ . ով մայր իմ՝ յիմարե_ ցար, խելաթափեցար . զի՞նչ է այդ խայտա_ ռակութիւնդ քո ամօթալի ։ Եւ նա ասէ . ո՞վ որդեակ, բնաւ մի խօսիր ընդ իս . զի յայտնեցին ինձ՝ որ սերոբէքն և քերոբէքն մերկ աղօթէին առաջի ածութեանն . և ես ընդ նոսա նախանձեցայ՝ և աղօթեմ առ տր ած ։ Եւ ասէ որդին, այո՛ մայր իմ՝. նմանեաց զաւակ քո ՚ի սերոբէիցն կամ քերոբէիցն ։  Ասէ զառակս՝ յորժամ ոք Հպարտանայ և կամ պարծենայ, կամ ձկտի ՚ի վեր քան զկա_ րողութիւն իւր ։

--- EAP180-1-2-229_026R.jpg ---

[HEAD] LA FEMME ORGUEILLEUSE. 
[TEXT] UNE femme de grande taille, bien blanche et bien grasse, s'étant déshabillée dans sa maison, elle se mit à genoux pour prier avec de grandes lamenta- tions et en pleurant; son fils vint, et la voyant nue, il en fut étonné et lui dit : O ma mère, êtes-vous insensée, êtes-vous devenue folle? pourquoi faites- vous une action aussi honteuse pour vous? O mon cher enfant, lui répondit-elle, ne te fâche pas contre moi; on m'a appris que les Séraphins et les Chérubins prient nus devant la Divinité: je veux les imiter et j'adresse ma prière au Sei- gneur. O ma mère, répliqua le jeune homme, votre croupe ressemble-t-elle à celle des Séra- phins ou des Chérubins? Cette fable nous apprend que lorsque quel- qu'un s'enfle d'orgueil, il se vante et veut s'éle- ver au-dessus de sa portée.

--- EAP180-1-2-229_027L.jpg ---

[HEAD] ԽԱ · ԷՇՆ ՀԱՐՍՆԵՒՈՐ ։ 
[TEXT] Զէշն մեծարեցին և կոչեցին ՚ի Հարսանի որդւոյ թագաւորին ։ Եւ ասէ էշն, ես ո փողահար եմ, և ո՛չ խաղացող . ապա վ ինձ . գիտեմ որ ծանր բեռն կայ ինձ պահած և կամ ջուր կրելոյ ՚ի Հարսանիսն ։ Ասա զառակս՝ յորժամ կոչեն զքեզ ՚ի բա կամ ՚ի գործ անդէպ և աննման՝ որ ՚ի վեր քան զկարողութիւն քո ։ 
[HEAD] Խ Բ · ԱՐԾԻՒՆ, ԿԱՔԱՒՆ ԵՒ ԲՕԷՕԶ 
[TEXT] Արծիւն Հալածէր զկաքաւն, և նա ՚ի բզէզ ապաւինեցաւ, և բերէր բարեխօս . արծիւն ո՛չ լուաւ աղաչանաց բզէզին ։ Ե բզէզն ոխացաւ և խպնեցաւ . և գնաց ել ՚

--- EAP180-1-2-229_027R.jpg ---

[HEAD] XXI. L'ANE A LA NOCE. 
[TEXT] UN Ane fut traité avec honneur et appelé aux noces du fils du roi. Que je suis malheureux, dit il alors, je ne suis ni musicien ni danseur, mais je sais qu'un lourd fardeau m'est réservé ou que je porterai de l'eau pour la noce. Cette fable dit que quand on vous appelle pour une chose, ou bien pour une affaire incon venante ou extraordinaire, c'est toujours pour une chose au-dessus de votre portée. 
[HEAD] XXII. L'AIGLE, LA PERDRIX ET LE SCARABÉE. 
[TEXT] UN Aigle poursuivait une Perdrix qui se réfugia chez le Scarabée, qui se porta pour médiateur: l'Aigle ne voulut pas écouter les prières du Scara bée; celui-ci en conçut du ressentiment et résolut

--- EAP180-1-2-229_028L.jpg ---

[TEXT] բոյն արծուին . և զձուս նորա գլորէր և ի տորէր . և բազում՝ ժամանակս անորդիս առ նէր զարծիւն ։ Ցուցանէ առակս . բնաւ ամենևին մի՛ առ նել զոք թշնամի ՚ի մարդկանէ, թէպէտ և կա րի աղքատ և տկար լինի ։ 
[HEAD] Ի Գ · ՄՐՋԻՒՆ ԵՒ ԱՂԱՒՆԻ ։ 
[TEXT] Մրջիւնն անկեալ ՚ի ջուրն՝ և հեղձէր, գայ աղաւնին և ձգէ ոստ մի ՚ի ջուրն . և ելեալ մրջիւնն ՚ի յոստն՝ և կենդանացաւ ։ Եւ ահա ՚ի նոյն ժամն Հաւորսքն կանգնեաց զվարմն, և կամէր ըմբռնել զաղաւնին . գայ մտանէ մրջիւնն յերանքն նորա, և եխած ՚ի ծայր նո րա . և նա ՚ի կսկծոյն յանկարծակի ՚ի վեր թռեաւ և մորմոքեցաւ . և շարժեցաւ եղէգն և վարմն, և աղաւնին թռեաւ և ազատեցաւ ։ Ցուցանէ առակս ՝ թէ մահուչափ ճգնեա դմա, որ յառաջն քեզ բարի արար ։

--- EAP180-1-2-229_028R.jpg ---

[TEXT] d'en tirer vengeance; il alla donc dans le nid de l'Aigle, fit tomber et cassa ses œufs, de sorte que pendant long-tems l'Aigle fut sans enfans. Cette fable montre qu'il ne faut jamais se faire un ennemi, d'un homme, quoiqu'il soit très- pauvre et sans puissance. 
[HEAD] XXIII. LA FOURMI ET LA COLOMBE. 
[TEXT] UNE Fourmi étant tombée dans l'eau, elle se noyait, lorsqu'une Colombe la voit et jette une pe- tite branche dans l'eau; la Fourmi l'atteignit et fut sauvée; mais voilà que dans le même moment un oiseleur tendait son filet pour prendre la Co- lombe : la Fourmi se glisse dans ses cuisses, et le pique; celui-ci tressaille et s'irrite de ce mal ino- piné; il fait remuer son roseau et son filet, alors la Colombe s'envole et se sauve. Cette fable montre qu'il faut faire l'impossible pour celui qui vous a fait du bien.

--- EAP180-1-2-229_029L.jpg ---

[HEAD] Ի Դ . ԱՌԻՒԾՆ ԵՒ ՄԱՐԴՆ ։ 
[TEXT] Առիւծն ետես զի առ նա փախստակա գային ամենայն կենդանիք ահիւ մեծա և ասէ, թէ յումմէ՞ գայք փախստականք ։ նոքա ասեն թէ ՚ի մարդոյն՝ զի հալածեն զմե Եւ նա ասէ՝ թէ զի՞նչ է մարդն · կացէք ա մինչև եկեսցէ մարդն ։ Եւ ահա եկն եհաս մա դըն . և ասէ առիւծն սպառնալեօք . թէ դ ես մարդն որ նեղես զամենայն կենդանիս ։ նա ասէ . այո՛։ Ասէ առիւծն, ապա թէ մար դու ես՝ արի՛ ե՛կ որ կռուիմք, ես քեզ սպասե մնայի ։ Ասէ մարդն, չունիմ ես աստ նշան ( կռուոյն . ապա թէ գաս որ կապեմ զքեզ՝ որ փախչիս · և ես գնամ առնում զնշան կռուոյ և գամ առ քեզ ։ Եւ հաւանեցաւ առիւծն՝ կապեաց զնա մարդն. և սկսաւ կաղնի մահակ հարկանել զնա ։ Եւ առիւծն ասէ . թէ մա ես՝ նա սերտ և անխնայ զա՛րկ դու, և հա՛ր զթ 
[NOTE] (1) Littéralement : la marque de guerre. Le m նշան, qui est dans le texte, signifie proprement dr

--- EAP180-1-2-229_029R.jpg ---

[HEAD] XXIV. LE LION ET L'HOMME. 
[TEXT] LE Lion voyant tous les animaux qui fuyaient vers lui avec une grande frayeur, il leur dit : A cause de quoi fuyez-vous ainsi?A cause de l'Homme qui nous poursuit, répondirent-ils. Qu'est-ce que l'Homme? leur dit-il; restez là jusqu'à ce que l'homme vienne. Mais voilà que l'Homme arrive; le Lion lui dit alors d'un ton menaçant : Tu es cet Homme qui tourmente tous les animaux. Oui, répliqua-t-il. Eh bien, puisque tu es l'Homme, viens, approche, que nous combattions, je t'at- tendais. L'Homme lui répondit : Je n'ai pas là des armes (1) pour le combat; ainsi viens que je t'attache pour que tu ne t'enfuies pas; je vais aller prendre mes armes, et je reviendrai aussitôt vers toi. Le Lion y consentit; l'Homme l'at- tache et il commence à le frapper avec un gros bâton de coudrier. Le Lion lui dit alors: Tu es 
[NOTE] peau, signe, marque; mais ici on doit l'entendre d'un instrument, d'une arme quelconque. 4

--- EAP180-1-2-229_030L.jpg ---

[TEXT] ինձ :  Ցուցանէ առակս, թէ շատ զօրաւոր դիկ խաբին ՚ի տկարաց, և տանջին . քեանք նախատեն զանձինս իւրեանց, առիւծն եղև ։ 
[HEAD] ԻԵ · ԱՌԻՒԾՆ ՀԻՒԱՆԴԱՑԵԱԼ 
[TEXT] Առիւծն հիւանդացաւ, և էրէքն ամե գային ՚ի տես . և աղուէսն յամեա արջն չարախօսեաց զնա ։ Եւ յորժամ եկ ղուէսն՝ բարեկամք նորա ասացին զչա խօսութիւն արջոյն, և գնաց աղուէսն առիւծն . ասէ առիւծն ընդ աղուէսն բարի գաս գարշելի · ասա ինձ ընդէ՞ր յամե Եւ նա ասէ, մի՛ բարկանար ինձ ո՛վ բ թագաւոր . զի ահա երդնում ՚ի գլուխ ք աշխատութեամբ շրջեցայ ես յամենայն բ կապետս, վասն քո, և դեղ ուսայ հիւանդ թեան քո ։ Եւ ասէ առիւծն · բարի՛ եկիր՝

--- EAP180-1-2-229_030R.jpg ---

[TEXT]  Homme, ainsi frappe fort et sans pitié; déchire mon dos, car avec un tel jugement, c'est ce qui me convient. Cette fable montre que beaucoup d'hommes forts sont trompés par les faibles ; ils souffrent et se disent eux-mêmes des injures comme le Lion. 
[HEAD]  XXV. LE LION MALADE. 
[TEXT]  LE Lion étant tombé malade, les animaux vin- rent tous pour le voir. Le Renard tarda; l'Ours alors dit du mal de lui. Quand le Renard vint, ses amis lui rapportèrent les calomnies de l'Ours, et le Renard s'approcha du Lion; celui-ci lui adresse la parole, en lui disant : Tu n'es pas le bienvenu, méchant. Dis-moi pourquoi tu as tant tardé. Le Renard lui répondit : Ne vous irritez pas contre moi, excellent roi; je jure par votre tête que je cherchais avec soin partout des médecins pour vous, et j'ai appris à connaître un remède pour votre maladie. Le Lion lui dit : Viens

--- EAP180-1-2-229_031L.jpg ---

[TEXT] ասէ . խիստ պիտանի է՝ և դիւրին . ասա բժշկապետքն, թէ Հանէք զմորթ արջոյ տաք տաք արկէք ՚ի վերայ առիւծուն, փութով քարշէ զցաւն ՚ի նմանէ : Եւ մայեաց առիւծն՝ և կալան զարջն, և ս քարշել զմորթն . և նա վայէր և մեծս զայթս արձակէր : Եւ ասէ աղուէսն . այ քո երեսդ և ՚ի մորուսդ, և ՚ի նորայն յերբ ՚ի յարքունիս մտանէ՝ նա զայլ ոք րախօսէ : Ցուցանէ առակս, թէ բնաւ ո՛չ է պ չարախօսել զոք, և ո՛չ բամբասել : 
[HEAD] Ի Օ . ԱՌԻՒԾՆ ԵՒ ԱՂՈՒԷՍՆ : 
[TEXT] Առիւծ մի կորիւն ծնաւ, և ժողովեցան զանիքն ՚ի տես և յուրախութիւն : աղուէսն ՚ի մէջ բազմամբոխին, և մե Հանդիսիւ նախատեաց զառիւծն յատե բարձր ձայնիւ և անարգեաց՝ թէ ա՛յդ է կարողութիւնդ, զի մի կորիւն ծնանիս՝ և

--- EAP180-1-2-229_031R.jpg ---

[TEXT]  donc, sage animal, et quel est ce remède? Il est très-profitable et facile, répliqua le Renard; les médecins disent qu'il faut ôter la peau de l'Ours et la mettre toute chaude sur le Lion, et qu'alors la maladie s'en ira promptement. Le Lion or- donna qu'on prît l'Ours. On commença à l'écor- cher, et comme il déplorait son malheur et qu'il jettait beaucoup d'ordures, le Renard lui dit : Ceci est pour ta face et pour ta barbe, ainsi que pour celui qui, quand il entre dans le palais des rois, s'occupe à y médire des autres. Cette fable montre qu'il n'est jamais utile de calomnier personne ou de médire. 
[HEAD]  XXVI. LA LIONNE ET LE RENARD. 
[TEXT]  UNE Lionne ayant mis bas un lionceau, les ani- maux se réunirent pour la voir et lui présenter leurs félicitations. Le Renard vint dans la foule, et, au milieu de l'assemblée, il injuria la Lionne, avec affectation et à haute voix, en lui disant avec mépris: Voilà donc toute ta puis-

--- EAP180-1-2-229_032L.jpg ---

[TEXT] բազում ։ Պատասխանի ետ առիւծն Հան տաբար՝ և ասէ . այո՛ մի կորիւն ծնա բայց առիւծ ծնանիմ, և ոչ աղուէս քան քեզ ։ Ցուցանէ առակս՝ թէ լաւ է մի որդի բ քան Հարիւր որդի անօրէն և չար ։
[HEAD] Ի Է · ԱՂՔԱՏՆ ԵՒ ՀԱՒ ՀՆԴԻ
[TEXT] Այր մի աղքատ ունէր բազում` որդի պատրաստեաց նմա ած Հաւ մի Հնդի յամմէն օր ածէր նմա, ձու մի ոսկի . ո ւուրն բաւական լինէր նոցա յամենայն պ Եւ նա ագաՀացաւ և ասէ, զենեցից զՀ և առից զոսկին որ ՚ի շտեմարանս նոր փարթամացայց ։ Իբրև եզեն զՀաւն՝ ՚ի փորն նորա իբրև զայլ Հաւու . և զ ցաւ ՚ի փոքր շաՀէն ։ Ցուցանէ առակս, թէ որ ցանկայ ա մեծութեան՝ և աննման, և ագաՀուլ

--- EAP180-1-2-229_032R.jpg ---

[TEXT] sance; tu n'enfantes qu'un Lionceau et pas da vantage. La Lionne lui répondit tranquillement : Oui, je n'ai donné le jour qu'à un petit, mais j'ai enfanté un Lion et non un Renard comme toi. Cette fable montre qu'il vaut mieux n'avoir qu'un fils vertueux, qu'une centaine d'enfans méchans et sans foi. 
[HEAD] XXVII. LE PAUVRE HOMME ET LE DINDON. 
[TEXT] UN Pauvre Homme avait beaucoup d'enfans; Dieu le gratifia d'un oiseau de l'Inde, qui tous les jours pondait un œuf d'or, qui suffisait à tous leurs besoins du jour. Cet homme devint avare, et dit : Je tuerai cet oiseau : je prendrai l'or qu'il a dans son magasin, et je deviendrai riche. Quand il eut tué l'Oiseau, il trouva son ventre comme celui des autres oiseaux, et il fut privé ainsi du petit avantage qu'il avait. Cette fable montre que celui qui est toujours tourmenté par l'avidité et par un honteux désir

--- EAP180-1-2-229_033L.jpg ---

[TEXT] ձեռն արկանէ, նա և զոր ունի՝ զայն ևս րուսանէ : 
[HEAD] Ի Ը . ՈՐՍՈՐԴՆ ԵՒ ԿԱՔԱՒՆ ։ 
[TEXT] Որսորդ մի էառ զկաքաւ մի՝ և կամէր զենու զնա . և ասէր կաքաւն լալով, մի զենու զիս . և ես բախեցից քեզ բազում՝ կաքաւս՝ ածից ՚ի կամս քո : Եւ ասէ որսորդն . այս մեռցիս ՚ի ձեռաց իմոց, զի զսիրելիս և զազ մատնես : Ցուցանէ առակս, թէ կազմես որոգայթ ա գի քո և սիրելւոյ, ո՛չ հաճի ած ՚ի գործս ք և քեզ պատրաստէ զնոյն : 
[HEAD] Ի Թ . ԷՇՆ ԵՒ ՅԱՒԱՆԱԿՆ ։ 
[TEXT] Էշ մի էառ զյաւանակն իւր, և գնաց արա ծէր ՚ի մարգ մի ցանկալի յանմարդաբնա

--- EAP180-1-2-229_033R.jpg ---

[TEXT] d'acquérir, perd même ce qui lui appartient lé- gitimement. 
[HEAD] XXVIII. LE CHASSEUR ET LA PERDRIX. 
[TEXT] UN Chasseur prit une Perdrix et voulut la tuer, mais celle-ci lui dit en pleurant : Ne me tue pas; j'attaquerai pour toi beaucoup de Perdrix et je te les amènerai. Le Chasseur lui répondit alors : Tu mourras aujourd'hui de ma main, puisque tu tra- his tes parens et tes amis. Cette fable montre que si tu tends des piéges à ton parent ou à ton ami, Dieu désapprouve tes actions et te prépare la pareille. 
[HEAD] XXIX. L'ANESSE ET SON ANON. 
[TEXT] UNE Anesse prit son Anon et le mena paître en une belle prairie, dans un lieu sans habitations.

--- EAP180-1-2-229_034L.jpg ---

[TEXT] տեղի : Եւ ահա գայ էշ մի որձ՝ և Հոտոտ ՚ի յետոյս նորա : Եւ նա կիցս էՀան զօր թեամբ և եՀար զնա ՚ի խամծերքն՝ և ջ ջախեաց : և նա փախեաւ և գնաց ան Եւ ասէ յաւանակն լալով • վա՛յ մայր իմ՝ տառապիմք աստ միայն , զի բազում՝ ահ ՚ի գազանաց . ասա՛ ինձ՝ ընդէ՞ր Հարեր և րաւորեցեր զէշն որ եկն առ մեզ : Եւ մայրն • ո՛վ որդեա՛կ իմ՝, մի՛ երկնչիր՝ զի ն յամելոց • քանզի յայն տեղն որ Հոտոտաց թէ մինչև ՚ի ներքին Հնդիկս երթայ և ՚ի խորասան, նա փութով դառնայ առ մ Ցուցանէ առակս, թէ մարդ՝ որ շնայ, զրկէ ՝ կամ՝ գողանայ, և կամ՝ զայլ մեղ գործէ, ո՛չ կարէ դիւրաւ զերծանիլ ՚ի ղացն • զի ցանկութիւնն և Հոտ մեղացն կ զնա և քարշէ որպէս տոռամբ :

--- EAP180-1-2-229_034R.jpg ---

[TEXT]  Mais voilà qu'un âne arrive et la flaire; mais elle lui lâche une ruade avec force, lui frappe la mâ- choire et la brise. Celui-ci prit alors la fuite et s'en alla de ce lieu. L'Anon dit en pleurant: O ma mère, puisque nous sommes seuls ici et en peine, parce qu'il y a beaucoup à craindre des bêtes féroces, dis-moi pourquoi tu as frappé et blessé l'Ane qui est venu vers nous. La mère lui dit: O mon fils, n'ayez pas de peur, il ne tar- dera pas à revenir; comme il m'a flairé en ce lieu, il reviendra promptement vers nous, quand même il serait allé dans l'Inde intérieure ou dans le Khorasan. Cette fable montre que l'homme vicieux, ou accoutumé à faire le mal, ou à dérober, ou à commettre d'autres péchés, ne peut pas facile- ment s'éloigner du péché, parce que la concupis- cence et l'odeur du péché le lient et l'attirent comme avec une corde.

--- EAP180-1-2-229_035L.jpg ---

[HEAD] Լ․ ԱՅՐ ԹԱԳԱՒՈՐԱԶՆ ԵՒ ԼՈՒ
[TEXT] Այր մի թագաւորազն սաստիկ նեղեցաւ լուէ, և արուեստիւ կալաւ զնա։ Եւ լու ասէ, աղաչեմ՝ զքեզ մի՛ սպանաներ զիս, փոքր է վնասդ զոր արարի քեզ ։ Եւ նա ա սէ . զոր կարացեր՝ արարեր ։ Ցուցանէ առակս, թէ պարտ է իշխանաց թագաւորաց և դատաւորաց՝ զփոքր չարա գործն Հոգալ՝ և տանջել . որ երկիցեն մեծա մեծ չարագործքն ։
[HEAD] ԼԱ․ ԿԱՊԻԿՆ ԵՒ ՁԿՆՈՐՍ։
[TEXT] Կապիկն որ է ապուզնայն սովորութիւն ու նի, որ զինչ և տեսցէ ՚ի մարդն զոր առնէ զնոյն և ինքն առնէ։ Եւ ետես զձկնորսն ձգել

--- EAP180-1-2-229_035R.jpg ---

[HEAD] XXX. LE PRINCE ET LA PUCE. 
[TEXT] UN Homme du sang royal fut cruellement tour- menté par une puce; il la prit par ruse. Elle lui dit alors : Je vous en prie, ne me tuez pas, parce que le mal que je vous ai fait est peu de chose. Oui, répondit le Prince, tu as fait ce que tu as pu. Cette fable montre que le prince, le roi et les juges, doivent avoir soin de punir les petits mal- faiteurs, pour que les grands criminels aient peur. 
[HEAD] XXXI. LE SINGE ET LE PÊCHEUR. 
[TEXT] LES Guenons ou les Singes ont l'habitude de faire tout ce qu'ils voient faire à l'homme. Une Guenon vit un Pêcheur tendre ses filets contre

--- EAP180-1-2-229_036L.jpg ---

[TEXT]  զուռկանսն ՚ի վերայ ձկանցն . և գնաց հաց։ Եւ իջեալ ՚ի ծառէն կապիկն և է զուռկանսն, և նման ձկնորսին՝ ձգել ՚ի րայ ձկանցն կամեցաւ, և ինքն ըմբռնե ՚ի նմա ։ և ասէ, յիրաւի ըմբռնեցայ, զի յ ձեռն արկի՝ որում` չէի հմուտ ։ Ցուցանէ առակս, թէ մի ձեռն արկանե մի ցանկար գործոց՝ որում` չես հմուտ՝ և քեզ ՚ի դէպ, զի կորուստ լիցի՝ և ոչ շահ ք Հասանէ ։ 
[HEAD]  ԼԲ . ԱԳՌԱՒՆ ԵՒ ՁԱԳՔ ԻՒՐ ։ 
[TEXT]  Ագռաւն ժողովեաց զձագս իւր, և խրատ զնոսա՝ ասելով . որդեակք իմ` մի լրբ պատրաստք եղերուք ՚ի մարդկանէ, ևս ռաւել ՚ի յայն ժամն՝ որ խոնարհին ՚ի առնելն ։ Եւ ասեն ձագքն նորա . ով մ մեր՝ զի՞նչ արասցուք՝ թէ յառաջա մարդն առեալ լինի զքարն ՚ի ձեռն իւր ։ մայրն . այժմ` գիտացի որ ապրելոց էք դու

--- EAP180-1-2-229_036R.jpg ---

[TEXT] les poissons, puis il s'en alla dîner. La Guenon descendit de son arbre, prit le filet, et, comme le Pêcheur, elle voulut le tendre contre les pois sons, mais elle y fut prise. Il est juste, dit-elle alors, que je sois prise, puisque j'ai fait un mé tier dont je ne suis pas instruite. Cette fable montre que vous ne devez pas en treprendre ou désirer de faire des travaux que vous ne connaissez pas: cela n'est pas à propos; ils causent votre perte, sans vous procurer de profit. 
[HEAD] XXXII. LE CORBEAU ET SES PETITS. 
[TEXT] LE Corbeau rassembla ses petits et leur donna ses conseils en ces termes: O mes chers enfans, ne soyez pas timides, soyez en garde contre l'homme, surtout quand il se penche vers la terre pour prendre une pierre. O notre mère, dirent alors les petits, que ferons-nous avant que l'homme ait pris la pierre dans la main? La mère leur répondit : Je reconnais maintenant que vous êtes en état de vous sauver.

--- EAP180-1-2-229_037L.jpg ---

[TEXT] Ցուցանէ առակս, թէ պարտ է անդ պատրաստ լինել յորոգայթից՝ և ՚ի պա նաց Հակառակորդին ։ 
[HEAD] ԼԳ․ ԾԱՌՔ ՄԵԾԱՄԵԾՔ ԵՒ ԵՂ 
[TEXT] Թագաւորն Հնդկաց ել ՚ի զբօսանս ՚ի լերինս և ՚ի Հովիտս . և ահա ծա ծամեծք բեկեալ և մանրեալ էին . եղէգն մի կայր ՚ի կանգուն՝ անարատ ։ թագաւորն . ով եղէգն՝ ասա ինձ . զ մանամ՝ թէ որպէս կաս Հաստատուն . ծամեծ ծառքն մանրեալ են ։ Եւ նա ա բարի թագաւոր, ՚ի գալ սաստիկ ծառքն Հպարտութեամբ Հակառակին նոցա , նա բեկէ և ձգէ զնոսա . իսկ ե նարՀիմ՝ ՚ի կամս Հողմոցն , նա ոչ զիս ։ Ցուցանէ առակս, թէ պարտ է սիրե նարՀութիւն և զհեզութիւն և զհամ թիւն, և Հաւանիլ · և շատք սատ Հպարտութեամբ ։

--- EAP180-1-2-229_037R.jpg ---

[TEXT] Cette fable montre qu'il faut être continuelle- ment en garde contre les piéges et les trahisons de l'ennemi. 
[HEAD] XXXIII. LES GRANDS ARBRES ET LE ROSEAU. 
[TEXT] LE Roi des Indes était allé, pour se divertir, cou- rir les montagnes et les vallées. Tous les grands arbres étaient abattus et brisés, tandis qu'un Ro- seau était resté de toute sa hauteur. Le Roi lui dit : O Roseau, informe-moi de ce qui est ici le sujet de mon étonnement : comment se fait-il que tu es resté inébranlable, tandis que ces grands ar- bres sont brisés? O excellent roi, lui dit-il, quand les grands vents sont venus, les arbres ont résisté avec orgueil; ceux-ci les ont brisés et renversés; pour moi je me suis abaissé selon leur volonté, et ils ne m'ont pas brisé. Cette fable montre qu'il faut aimer l'humilité, la douceur, la patience et la soumission, parce que beaucoup périssent à cause de leur orgueil. 
[NOTE] 5

--- EAP180-1-2-229_038L.jpg ---

[HEAD] ԼԴ․ ՓԱՅՏԱՀԱՐՔՆ ԵՒ ԾԱՌՔ 
[TEXT] Փայտահարքն առին զփայտահատքն՝ կացինն, և գնացին՝ մտին ՚ի մայրին և սկ կոտորել զծառսն. և ծառքն ասեն . զի՞ այս զոր գործեն ։ Եւ նոճին ասէ . վա՛յ եղբարք · զի կոթքն ՚ի մեզանէ է՝ որ կոտ զմեզ ։  Ցուցանէ առակս, թէ մարդ՝ մի՛ տար ՚ի քէն զէն հակառակորդին, որ գայ և նո սպանցէ զքեզ ։ 
[HEAD] ԼԵ․ ԵԶՆ ԵՒ ՁԻՆ։ 
[TEXT] Եզն և ձին խօսեցան ընդ միմեանս . ա ձին՝ ընդ եզն՝ թէ դու ո՞վ ես, կամ յ պէտս ես ։ Ասէ, ես ձի եմ՝ որ թագաւոր

--- EAP180-1-2-229_038R.jpg ---

[HEAD] XXXIV. LES BUCHERONS ET LES ARBRES. 
[TEXT] DES Bûcherons prirent leurs cognées, s'en al lèrent et entrèrent dans la forêt, où ils commen cèrent à abattre des arbres. Ceux-ci se mirent à dire : Qu'est-ce qu'ils font? Malheur à nous, mes frères, répondit le Cyprès, parce que les man ches de ces cognées qui nous détruisent, viennent de nous! Cette fable te montre, ô Homme, qu'il ne faut pas donner des armes à ton ennemi, parce qu'il s'en servira pour te tuer. 
[HEAD] XXXV. LE BOEUF ET LE CHEVAL. 
[TEXT] LE Bœuf et le Cheval causaient ensemble; le Cheval dit au Bœuf: Qui es-tu? à quoi es-tu utile? Moi Cheval, poursuivit-il, les rois, les princes et

--- EAP180-1-2-229_039L.jpg ---

[TEXT]  արծաթով՝ և բազմին ՚ի վերայ իմ։ Ասէ ամեն աշխարհիս շէն եմ ես՝ որ վաստակի չարչարիմ և խոնջիմ, և ապա դու և թագաւորն ուտէք, և ամենայն մարդիկ զվ տակս իմ ուտեն, և թէ ոչ վաստակիմ՝ դ քո թագաւորն մէկ Հետ մեռանիք . և դու բախտամոռաց մի լինիր ։ 
[HEAD]  ԼՕ: ԱՌԻՒԾՆ, ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ԷՇ 
[TEXT]  Առիւծն Հիւանդացաւ, և եկեալ բժշկա և ասեն . այս ցաւոյս դեղն այն է, որ ե զսիրտ և զականջ իշոյն, և զջուրն տան՝ խըմէ առիւծն՝ և ողջանայ կոչեցին զաղու և ասեն . արա Հնար՝ և բեր էշ մի։ Ասէ . իմ եղբարք, էշ մի կայ յայս անուն Հով սաստիկ գէր ։ Գայ աղուէսն՝ և ասէ ցէշն . բարի եղբայր՝ երանի է քեզ, զի գտի զքո ւագ եղբայրն, և ցանկայ տեսանել զքեզ է նա թագաւոր, և դու ընդ նմա թագա րես։ Եւ Հաւատաց էշն, և եկն ՚ի Համբու

--- EAP180-1-2-229_039R.jpg ---

[TEXT]  les seigneurs m'ornent d'or et d'argent et se pla- cent sur moi. Je suis, lui repartit le Bœuf, celui dont les peines et les travaux portent l'abondance dans tout le monde; toi et ton roi vous mangez, et tous les hommes mangent le fruit de mes tra- vaux. Si je ne travaillais pas, toi et ton roi, il vous faudrait mourir: ainsi donc ne sois pas ingrat. 
[HEAD]  XXXVI. LE LION, LE RENARD ET L'ANE. 
[TEXT]  LE Lion devint malade; les médecins vinrent alors et dirent : Le remède de cette maladie est de faire cuire le cœur et les oreilles de l'Ane, pour qu'on en donne le bouillon au Lion qui le boira et sera guéri. On appela le Renard et on lui dit : Allons, amène un Ane. O mes frères, répondit-il, il y a dans cette vallée un Ane très-gras. Le Re- nard alla vers lui, et lui dit : O mon cher frère, que tu es heureux! J'ai rencontré ton frère aîné qui désire te voir; il est roi et tu régneras avec lui. L'Ane le crut, il vint donc pour em- brasser le Lion; comme celui-ci voulait l'étran-

--- EAP180-1-2-229_040L.jpg ---

[TEXT] րել զառիւծն . և կամէր առիւծն խեղ զէշն, և էշն փախեաւ : Եւ Հասեալ նմա ղուէսն՝ և ասէ, ընդէ՞ր փախչիս . և ասէ ցաւեցոյց ՚ի Համբուրելն զփողս իմ` . և աղուէսն, այն ՚ի սաստիկ սիրոյն է . ապա դու զնա Համբուրես՝ ուրա՛խ լինիս: Եւ դ ձաւ էշն ՚ի Համբուրել զառիւծն, և կալ զփողոյ նորա՝ մեռոյց զէշն, և գնաց ՚ի Հ չել : Եւ աղուէսն Հանեալ զսիրտն և կանջն՝ և կերաւ . և ասէր թէ դե՛ղ է նա՝ ինձ քան առիւծուն : Եւ գնաց առ բժիշ առիւծն, և ասէ թէ՝ մեծ զարմանք է, զի այն ո՛չ սիրտ ունի և ո՛չ ականջ : Իբրև կին՝ տեսին զի ո՛չ ունէր, զարմացան : Եւ աղուէսն . մի՛ զարմանայք • զի եթէ դա ս ունէր կամ` ականջ , յերբ լուաւ զքո գոռ և զերծաւ ՚ի ձեռաց քոց՝ նա չէր կրկին յ դարձեալ , և անկանել ՚ի ձեռս քո և ռանել . և իրաւացոյց զբանն :  Ցուցանէ առակս, թէ այսպէս անմիտ և մար եղաք ամենեքեան, և կամաւ մատ ցաք զմեզ սատանայի՝ որ սպանանէ զՀո մեր. և զերծանիմք խոստովանութեամբ դարձեալ մեղանչեմք, և ահա ո՛չ սիրտ

--- EAP180-1-2-229_040R.jpg ---

[TEXT] gler, l'Ane prit la fuite. Le Renard arrive à lui et lui dit : Pourquoi t'enfuis-tu ainsi? Il m'a fait mal au cou en m'embrassant, répondit l'Ane. C'est la violence de son amitié, repartit le Renard; mais si tu l'embrasses, tu seras bien content. L'Ane retourna donc pour embrasser le Lion; celui-ci le saisit alors par la gorge, et le tua; puis il s'en alla reposer. Le Renard tira ensuite le cœur et les oreilles de l'Ane, et les mangea en disant : Le remède sera meilleur pour moi que pour le Lion. Il alla après vers le médecin et le Lion, et il leur dit : C'est vraiment une grande merveille, cet Ane n'a ni cœur ni oreilles. Ceux-ci vinrent et ils trouvèrent effectivement qu'il n'en avait pas; ils en furent très-étonnés. Ne soyez plus surpris, dit alors le Renard; s'il avait eu un cœur et des oreilles, quand il a entendu votre rugissement et qu'il s'est sauvé de vos bras, il ne serait pas revenu une seconde fois pour tomber sous votre griffe et mourir. Ce dis- cours le justifia. Cette fable montre que, de même, nous sommes tous sans jugement et insensés, quand nous nous livrons volontairement à Satan, qui nous fait périr. Nous nous sauvons par la confession, et de nouveau nous péchons; alors nous n'avons plus

--- EAP180-1-2-229_041L.jpg ---

[TEXT] նիմք և ո՛չ ականջ, և ո՛չ լսեմք զբան գր և զսպառնալիս դժոխոց : 
[HEAD] ԼԷ․ ԱՅՐԻ ԿԻՆՆ ԵՒ ՈՐԴԻՆ։ 
[TEXT] Այրի կին մի ունէր զտղայ մի, և սկսաւ ղանալ միրգ և բանջար . և մայր նո ուրախութեամբ ճաշակէր զայն , և ոչ խր տէր զնա ՚ի կամս այ . և սովորեցաւ տղա և փոքր փոքր աճեցաւ ՚ի գողութիւն, և րէր անասունս և այլ անօթս . և աճե եղև աւազակ ՚ի լերինս, և բազում՝ չա առնէր . և կալեալ տարան ՚ի կախել ։ նա ասէ . թէ բերէք զմայր իմ՝ զի Համբ րեցից զնա ։ Եւ իբրև բերին, և նա խ ծեալ եՀատ զքիթ մօրն ։ Եւ զայն իմաց թագաւորն, և ասէ . ո՛վ դու՝ զի՞նչ արարե Եւ նա ասէ, յիրաւի արարի , զի ո՛չ խր տեաց զիս ՚ի տղայութենէս ՚ի կամս այ . չէի յայս վիշտս անկեալ ։ Եւ թագաւո

--- EAP180-1-2-229_041R.jpg ---

[TEXT]  ni cœur ni oreilles ; nous n’entendons plus la pa- role de l’Écriture, ni les menaces de l’enfer. 
[HEAD]  XXXVII.  LA VEUVE ET SON FILS. 
[TEXT]  UNE femme veuve avait un petit enfant; il com- mença par voler des fruits et des herbes ; sa mère les mangeait avec joie, et ne donnait à son fils aucun conseil conforme aux commandemens de Dieu. Le petit enfant s’accoutuma à cette ma- nière de vivre, et peu à peu il grandit dans le vol ; il apportait des animaux et ensuite des meubles. Enfin, étant plus avancé en âge, il devint brigand dans les montagnes et il fit beaucoup de mal; il fut pris, et on le conduisit pour le pen- dre. Alors il dit : Amenez-moi ma mère que je l’embrasse. Quand on l’eut fait venir, il la mor- dit et lui coupa le nez. Le Roi le sut et il lui dit : Pourquoi as-tu fait cette action? Ce que j’ai fait est juste, répliqua-t-il, parce qu’elle ne m’a

--- EAP180-1-2-229_042L.jpg ---

[TEXT] հրամայեաց արձակել զնա . և կախեաց զ նորա, զի ոչ էր խրատեալ զնա :  Ցուցանէ առակս, թէ ամենայն ծնող ոչ խրատէ զորդին իւր մնալ ՚ի կամս այ, մեղք որդւոցն ՚ի գլուխս ծնողացն յաւ դատաստանի : 
[HEAD] ԼԸ․ ԳԱՅԼԱԳՌԱՒՆ ԵՒ ԱՂՈՒԷՍ 
[TEXT] Գայլագռաւն քաղցեաւ մերձ ՚ի մահ, և նաց գողացաւ սակաւ մի պանիր ՚ի հով գործէ միոյ . և առեալ գայ նստի ՚ի վե բարձրագոյն վիմի միոյ, զի կերիցէ զնա : ահա կայր յոտս վիմին աղուէս մի, և ետ զագռաւն և զպանիրն ՚ի բերան նորա . կըսաւ գովել զագռաւն՝ և ասել . թէ փա այ կենդանւոյ՝ ուստի գայ պայծառ արեգա այս՝ որ գեղեցիկ է . և է նման լուսնոյ՝ ան սուրբ, և փետուրք դորա փայլեն որպէս զո

--- EAP180-1-2-229_042R.jpg ---

[TEXT] pas conseillé dans mon enfance selon la volonté de Dieu; et je ne serais pas dans la peine où je suis tombé. Le Roi ordonna de lui donner la liberté et de pendre la mère, parce qu'elle ne lui avait pas donné de bons conseils. Cette fable montre que tout père qui reste sans instruire ses enfans, comme Dieu le lui ordonne, les péchés de ses enfans retomberont sur sa tête au jour du jugement. 
[HEAD] XXXVIII. LA CORNEILLE ET LE RENARD. 
[TEXT] UNE Corneille qui se mourait de faim, s'en alla voler un peu de fromage chez un laboureur : quand elle l'eut pris, elle alla se placer sur un rocher très-élevé pour le manger. Un Renard se trouvait au pied de ce rocher; il vit la Corneille et le fromage dans son bec ; il commença alors à louer la Corneille en disant : Gloire au Dieu vivant, d'où vient l'éclat de ce soleil ? Qu'il est beau! sa personne est pure, et semblable à la lune; ses plumes brillent comme des astres. Si

--- EAP180-1-2-229_043L.jpg ---

[TEXT]  տեղս, և թէ գիտէի զձայն սորա որ զօր էր, ես թագաւոր օծէի զդա տիեզերաց ագռաւն խելօքն գնաց, և Հպարտացաւ՚ի գովութիւնն, մոռացաւ զպանիրն, և աս միտս իւր . թէ այսպէս գեղեցիկ եմ ե ձայնս իմ զօրաւոր. և տարածեալ զթևս և բարձր մի ձայնեաց . և զերծաւ պանիր բերանոյն, և անկաւ առաջի աղուէսուն ։ աղուէսն ընդ ագռաւն, թէ ձայնդ աղէկ է զամենայն տեղիք յաւել ունիս թագաւոր թեան, ապա խելք բնաւ ոչ ունիս դու, . շերտ պանիր ոչ կարացեր պահել , դու զի կարես պահել զթագաւորութիւն ։ Ցուցանէ առակս՝ թէ զամենայն կերպ գաւորութեան ետ մեզ ած . և Հաւանեալ ս և խաբող բանիցն սատանայի՝ Հպարտ նամք, և անկանիմք ՚ի սուրբ մեծութեն

--- EAP180-1-2-229_043R.jpg ---

[TEXT] je savais quelle est la force de sa voix, je le sa crerais roi de l'univers. La Corneille perdit alors la tête, elle s'enfla d'orgueil à cause de ces fausses louanges, elle oublia le fromage, se disant en elle-même : Je suis belle et ma voix est forte. Elle se mit à étendre ses ailes et à élever la voix, lais sant échapper de son bec le fromage qui tomba devant le Renard. Quelle belle voix ! lui dit le Renard ; vous avez toutes les qualités requises pour la royauté; mais vous n'avez pas de jugement, et si vous n'avez pu garder un morceau de fromage, comment pourrez-vous conserver un royaume?  Cette fable montre que c'est Dieu qui donne tout ce qui est nécessaire pour la royauté, et en écoutant les discours faux et trompeurs de Satan, nous nous enflons d'orgueil et nous nous éloi gnons de sa sainte majesté.

--- EAP180-1-2-229_044L.jpg ---

[HEAD] ԼԹ․ ԱՂՈՒԷՍՆ ԵՒ ՈՒՂՏՆ։ 
[TEXT] Աղուէսն եգիտ զուղտ մի մերձ ՚ի մահ նստաւ առ նմա ։ և ասէ ուղտն ՚ի ղուէսն, թէ յինչ պէտս եկիր աստ . և ասէ ղուէսն, թէ մեռանիս՝ որ ես ուտեմ զմիս Եւ ասէ ուղտն . այ գերի աղուէս, ո՛չ կա Համբերել , զի պարանոցս իմ յերկայն է Հոգիս իմ յուշ ելանէ ։ Եւ ասէ աղուէսն . բ ես կարի Համբերող եմ ազգաւ, թէ և ՚ի ռասուն աւուր ևս յուշանաս ՚ի մեռանելդ Ցուցանէ առակս՝ թէ պարտ է Համբե վարդապետին, և Հեզութեամբ օգտեցուց նել ժողովրդեան . և քաղցրութեամբ կո զմեղաւորսն յապաշխարութիւն . քանզի ո՛չ կայ մեծ բարութիւն քան զՀամբեր թիւնն, զի առաքեալքն և մարգարէք և Հ րապետք Համբերութեամբ լուսաւորե զաշխարհս ։

--- EAP180-1-2-229_044R.jpg ---

[HEAD] XXXIX. LE RENARD ET LE CHAMEAU. 
[TEXT] LE Renard trouva un Chameau près de mourir; il se plaça auprès de lui, et le Chameau lui dit : Pourquoi es-tu ici? Le Renard répondit: Tu vas mourir et je mangerai ta chair. O Renard, vil esclave de Dieu, répondit le Chameau, ne peux-tu pas patienter? Mon cou est long, et il faudra bien du tems à mon ame pour sortir. Je suis d'une race patiente, dit le Renard, et je puis encore attendre ta mort pendant quarante jours. Cette fable montre qu'il n'y a que la patience et la douceur du docteur qui puissent intéresser le peuple; que c'est par la douceur qu'on peut ap peler les pécheurs à la pénitence, parce qu'il n'existe pas de plus grand bien que la patience, et que c'est avec elle que les apôtres, les pro phètes et les pontifes ont éclairé le monde.

--- EAP180-1-2-229_045L.jpg ---

[HEAD] Խ . ՄԱՐԴԱՍՊԱՆՆ ։ 
[TEXT] Ա յր մի մարդասպան փախեաւ, և գնաց ցանել ընդ գետն որ կոչի նեղոս . և սեալ յեզր գետոյն առիւծ մի, և փախ ել ՚ի ծառ մեծ, և կայր անդ բունեալ Հագին վիշապ մի . և նա յահէն՝ ՚ի ծառոյ վայր անկաւ . և ահա ել ՚ի գետոյն կոկոր լոսն, և եկուլ զնա ։ Ցուցանէ առակս . թէ ոչ կայ հնար կարէ փախչել մեղաւորն ՚ի ձեռացն այ . պէս ասէ յոբ (1), թէ որ չարն է՝ մի յուսա անպարտ լինել . ևս առաւել մարդ պանքն և զրկողք ։ 
[NOTE] (1) Allusion à ce qui est dit au chapitre IV de J

--- EAP180-1-2-229_045R.jpg ---

[HEAD] XL. L'HOMICIDE. 
[TEXT] UN Homicide prit la fuite et parvint auprès d'un fleuve qu'on appelle le Nil et qu'il voulut passer; voyant un Lion sur le rivage, il se sauva et monta sur un grand arbre; un énorme Serpent y avait placé son nid. Frappé de terreur, il tombe en bas de l'arbre, mais voilà qu'il vient du fleuve un Crocodile, qui le dévore. Cette fable montre qu'il n'est aucun moyen de sauver le pécheur des mains de Dieu, comme dit Job; qui est méchant ne doit pas espérer de se trouver innocent, et particulièrement les homici- des et les adultères. 
[NOTE] 6

--- EAP180-1-2-229_046L.jpg ---

[HEAD] ԽԱ . ԱՅՐ ԱՆՄԻՏ ։
[TEXT] Այր մի անմիտ և յիմար՝ ունէր դահ մի . և առեալ զայն գնաց ՚ի քա գնել էշ մի ։ Շրջեցաւ ՚ի քաղաքն և ՚ի կայն , և ո՛չ եգիտ միոյ դահեկանի էշ · և կրկին ՚ի շուկայն՝ ետես մեծ ձմերուկ մ ասէ հիացմամբ, զի՞նչ է այս ։ Եւ իմա վաճառականքն թէ յիմար է նա . և ա թէ Հընդի իշոյ ձու է, և Հանէ Հնդացի մեծագոյն ։ Եւ նա խնդալով ետ զդահեկան էառ զնա ։ Եւ պնդեցին զնա՝ թէ պատր տար զձուս որ չբեկի՝ և էշն ելեալ փախ Եւ առեալ զձմերուկն սկսաւ գնալ առ զառ ՚ի վայր ճանապարհ . և ոտն նորա զ թակղեցաւ՝ և զերծաւ ՚ի նմանէ ձմերուկն գլեալ գնաց ՚ի մէջ թաւ անտառին, և ն պաստակ մի վազեաց ՚ի յանտառէն՝ և սկս փախչել ։ Իսկ նա կարծեաց թէ բեկաւ ձու և էշն ելեալ փախչէր, և ՚ի Հետ մտեալ ձա նէր նապաստակին, ա՛յ էշ Հնդացի՝ վա՛յ ին

--- EAP180-1-2-229_046R.jpg ---

[HEAD] XLI. L'HOMME INSENSÉ. 
[TEXT] UN homme insensé et stupide avait un écu; il le prit et s'en alla à la ville pour acheter un Ane. Il parcourut toute la ville et tout le mar- ché, sans trouver un Ane pour un écu; il revint au marché, et il y vit une grosse pastèque. Il s'écria tout étonné: Qu'est-ce que c'est que ça? Les marchands s'aperçurent qu'il était insensé, ils lui dirent: C'est l'œuf d'un Ane de l'Inde; il en sortira un Ane indien très-grand. Tout joyeux il leur donna son écu et prit la pastèque. Ceux- ci l'attachèrent et lui dirent: Prends garde de ne pas casser cet œuf, parce que si l'Ane en sortait il s'enfuirait. Il emporta la pastèque et s'en alla par un chemin en pente; son pied glissa, la pastèque alors lui échappa et alla en roulant jus- que dans le plus épais du bois; un lièvre qui cou- rait dans ce bois, se mit à s'enfuir. Il crut que l'œuf s'était cassé, que l'Ane en était sorti et s'en- fuyait; il courut après le Lièvre qu'il appelait:

--- EAP180-1-2-229_047L.jpg ---

[TEXT] Ցուցանէ առակս՝ թէ այսպէս յիմարե թագաւորք և քահանայք և ժողովուրդ թափեցաք ամենեքեան ՚ի խելաց և ՚ի մ և զհետ մտաք զսուտ և խաբող կենաց խարհիս այսորիկ, որ նման Հողմոյ փախչ մէնջ, և նման երազոց պակասէ, և ջան ըմբռնել զհեշտութիւն և զմեղս աշխարհ և գարշելի սիրով և ցանկութեամբ միա րիմք ՚ի նոսա, և լինիմք ողորմելիք Հոգւո մարմնով ։ 
[HEAD] Խ Բ . ԹԱԳԱՒՈՐ ԱՂՔԱՏԱՑԵԱԼ ։ 
[TEXT] Թագաւոր մի եՀաս ՚ի վերջին աղքատո թիւն, և յոլով ժամանակս ծառայե խնկօք և ճրագօք զկուռս Հօր իւրոյ, և աղ չէր զնա՝ զի փարթամասցի . իսկ նա և՛ս ք զևս աղքատանայր ։ Եւ նա բարկացեալ յա ւուր միում՝ եՀար ուռամբ զգլուխ կռոցն,

--- EAP180-1-2-229_047R.jpg ---

[TEXT] Malheur à moi ; ô Ane de l'Inde, ne te sauve pas. Kouri, kouri, lui criait-il, aies pitié de moi, re viens vers ton maître. Cette fable montre que les rois, les pontifes et les peuples sont insensés et que nous sommes tous dépourvus de raison et d'esprit, en nous attachant à la vie trompeuse et mensongère de ce monde, qui est semblable à un vent violent qui s'éloigne de nous, qui ressemble à un songe qui disparaît. Nous nous efforçons de saisir la dou ceur et les péchés de ce monde, nous nous atta chons à eux par une passion et un amour détes tables. Notre corps et notre ame sont bien dignes de pitié. 
[HEAD] XLII. LE ROI DEVENU PAUVRE. 
[TEXT] Un Roi tomba dans la dernière misère, et pen dant long-temps il honora l'idole de son père, en lui offrant de l'encens et des cierges. Il le priait de l'enrichir, mais lui devenait de plus en plus pauvre ; enfin un jour il se mit en colère et frappa avec un marteau la tête de son idole. La

--- EAP180-1-2-229_048L.jpg ---

[TEXT]  գլուխն, և բազում՝ գանձս Հեղաւ գլխոյ կռոցն՝ զոր Հայրն նորա անդ պահեալ Ցուցանէ առակս յայտնապէս, թէ որք ծառայես զմարմինդ քո Հեշտութեամբ և ղօք, դու ևս քան զևս աղքատանաս Հոգւո և ողորմելի լինիս . ապա թէ տանջես զմա մինդ քո և չարչարես, և սպանցես ամենա բարեգործութեամբ. ապա կարես փարթամ նալ դու Հոգւովդ առաքինութեամբք ։ 
[HEAD]  Խ Գ . ԳԱԶԱՆՆ ՚Ի ԾՈՎՈՒ ։ 
[TEXT]  Գազան մի կայ ՚ի ծովն, որ յորժամ՝ քա ցենայ՝ բանայ զբերանն՝ և Հոտ անոյշ գ ՚ի բերանոյն . և գան ձկունքն և մտանեն ՚ի բե րան նորա . և նա փակէ զբերան իւր . և այ է կերակուր նորա : Ցուցանէ առակս, թէ այսպէս բացեալ սատանայ զբերան իւր որպէս զվիշապ, և Հո մեղաց գայ ՚ի բերանոյն, և քաղցրանայ քիմս մարդկան . և մեք կամաւ երթամք զհետ մեղացն, և ոչ ևս դառնամք ՚ի չարէն ։

--- EAP180-1-2-229_048R.jpg ---

[TEXT] tête de l'idole se fendit, et il en sortit beaucoup de trésors que son père y avait déposé. Cette fable fait voir clairement que si vous ren dez votre corps esclave de la mollesse et du pé ché, vous serez de plus en plus pauvre d'esprit, et vous deviendrez misérable; mais si vous affligez votre corps, si vous le tourmentez et le tuez par une grande quantité de bonnes actions, vous pourrez vous enrichir en vertus spirituelles. 
[HEAD] XLIII. L'ANIMAL DANS LA MER. 
[TEXT] IL y avait dans la mer un Animal, qui ouvrait la gueule quand il avait faim; il sortait alors de sa gueule une odeur douce. Les poissons ve naient et entraient dans sa gueule : il la fermait et c'était sa nourriture. Cette fable montre que Satan ouvre ainsi sa gueule comme un serpent; l'odeur du péché est dans sa gueule, elle est agréable pour le nez de l'homme. Nous suivons volontairement le péché, et nous ne revenons pas du mal.

--- EAP180-1-2-229_049L.jpg ---

[HEAD] ԽԴ. Է Շ Ն ։
[TEXT] Իշուն աւետիս մատուցին՝ թէ ցնծա՛ և ու րա՛խ լեր, և տուր մեզ ոժիտս . զի թոռ ծնաւ քեզ։ Եւ էշն ասէ . վա՛յ ինձ բարեկամ իմ, զի թէ հարիւր թոռն լինի յերանաց իմոց զծանրութիւն բեռանցն ո՛չ թեթևացուցա նեն ՚ի թիկանց իմոց ։ Ցուցանէ առակս, թէ մի՛ վստահանար յոր դիս քո, և մի՛ յորդիս որդւոց քոց, թէ նոքա քաւեն զմեղս քո • այլ դու ջանա՛ որքան կա րես, ապաշխարութեամբ և արտասուօք ։

--- EAP180-1-2-229_049R.jpg ---

[NOTE] ( 89 ) 
[HEAD] XLIV. L'ANE. 
[TEXT] ON était venu apporter une bonne nouvelle à l'Ane, en lui disant: Réjouis-toi, sois bien con- tent et donne-nous un présent; il t'est né un pe- tit-fils. Malheur à moi, mes amis! répondit-il; car s'il sort cent petits-fils de mes reins, ils n'al- légeront pas le lourd fardeau de mes épaules. Cette fable montre que tu ne dois pas mettre ta confiance dans tes enfans, ni dans les enfans de tes enfans, pour expier tes péchés; mais ef- forces-toi autant que tu le pourras d'en obtenir le pardon par ton repentir et par tes larmes.

--- EAP180-1-2-229_050L.jpg ---

[HEAD] Խ Ե ․ ՎԱՐԱԶՆ ԵՒ ԱՂՈՒԷՍ։ 
[TEXT] Վարազն սրէր զատամունս իւր մեծաւ խատութեամբ և ջանիւ . և գայ աղու և ասէ . ընդէ՞ր աշխատիս , զի առ ժամս կայ կասկած կռուոյ և պատերազմի ։ Եւ վարազն ընդ աղուէսն , թէ լռեաց դու գա շելի աղուեսուկ, զի դու չես հմուտ պաս րազմի · և արդ՝ ո՞ կարէ յայն ժամն պարաս և զէն սրել , զի զզէն յայնժամ` սրել պի որ պարապ է ։ Ցուցանէ առակս , թէ յայս կեանքս պա է ջանալ ՝ և զղջանալ և ապաշխարել , յաւուր դատաստանին ոչ կայ հնար ներե և ողորմելոյ ։  Վ Ե Ր Ջ։

--- EAP180-1-2-229_050R.jpg ---

[NOTE] ( 91 ) 
[HEAD] XLV. LE SANGLIER ET LE RENARD. 
[TEXT] LE Sanglier aiguisait ses dents avec beaucoup de peine et de travail; le Renard vint et lui dit: Pourquoi te fatigues-tu tant, puisqu'il n'y a pour le moment aucune crainte de guerre et de com- bat? Le Sanglier lui répondit : Tais-toi, mépri- sable petit Renard, parce que tu n'es pas habile à la guerre; car qui pourrait préparer et aiguiser ses armes en ce moment-là ? Il faut donc les ai- guiser quand on a du loisir. Cette fable montre que c'est dans cette vie qu'il faut travailler avec ardeur, se repentir et faire pénitence, pour n'avoir pas besoin de par- don et de miséricorde, au jour du jugement.  FIN.

--- EAP180-1-2-229_051L.jpg ---

[HEAD] Ց Ո Ւ Ց Ա Կ Ա Ռ Ա Կ Ա Ց Ս ։ TABLE DES FABLES. 
[TEXT] Ա . I. Առիւծն ծերացեալ ։ Le Lion devenu vieux. Բ . II. Ժողովք թռչնոց ։ L'Assemblée des Oiseaux. Գ . III. Աղքատն և արծիւն ։ Le Pauvre et l'Aigle. Դ . IV. Գառն և գայլն ։ L'Agneau et le Loup. Ե . V. Ժիժիքն, մեղուքն և մրջիմն ։ Les Insectes, l'Abeille et la Fourmi. Զ . VI. Երկու աքլորք ։ Les deux Coqs. Է . VII. Ժողովք թռչնոց ։ L'Assemblée des Oiseaux. Ը . VIII. Աղուէսն և խեցգետինն ։ Le Renard et l'Écrevisse. Թ . IX. Այծքն և գայլք ։ Les Chèvres et les Loups.

--- EAP180-1-2-229_051R.jpg ---

[TEXT]  լէսն ։ Le Lion, le Loup et le Renard. 21 ԺԱ · XI. Գայլն և էշն ։ Le Loup et L'Ane. . . . . 23 ԺԲ · XII. Աղուէսն և կաքաւ ։ Le Renard et la Perdrix. . . 25 ԺԳ · XIII. Աղուէսն և ջիտն ։ Le Renard et le Moineau. . . 27 ԺԴ · XIV. Երէցն ասորի և երիտա_ սարդն ։ Le Prêtre syrien et le Jeune Homme. . . . . . . . . . 31 ԺԵ · XV. Կատուն կարգաւոր ։ Le Chat devenu religieux. . . 33 ԺԶ · XVI. Աղուէսն և գայլն ։ Le Renard et le Loup. . . . . 35 ԺԷ · XVII. Աղուէսն և գայլն ։ Le Renard et le Loup. . . . 37 ԺԸ · XVIII. Աղուէսն գետատար ։ Le Renard tombé dans l'eau. . 39 ԺԹ · XIX. Աղուէսն քաղցեալ ։ Le Renard affamé. . . . . . . 41 Ի · XX. Կինն Հպարտ ։ La Femme orgueilleuse. . . . 43

--- EAP180-1-2-229_052L.jpg ---

[TEXT] ԻԲ · XXII. Արծիւն, կաքաւն և բզէզն։ L'Aigle, la Perdrix et le Sca- rabée. ԻԳ · XXIII. Մրջիմն և աղաւնի ։ La Fourmi et la Colombe. ԻԴ · XXIV. Առիւծն և մարդն ։ Le Lion et l'Homme. ԻԵ · XXV. Առիւծն հիւանդացեալ ։ Le Lion malade. ԻԶ · XXVI. Առիւծն և աղուէսն ։ La Lionne et le Renard. ԻԷ · XXVII. Աղքատ և հաւ հնդի ։ Le Pauvre Homme et le Dindon. ԻԸ · XXVIII. Որսորդն և կաքաւն ։ Le Chasseur et la Perdrix. ԻԹ · XXIX. Էշն և յաւանակն ։ L'Anesse et son Anon. Լ · XXX. Այր թագաւորազն և լուն ։ Le Prince et la Puce. ԼԱ · XXXI. Կապիկն և ձկնորս ։ Le Singe et le Pêcheur. ԼԲ · XXXII. Ագռաւն և ձագս իւր ։ Le Corbeau et ses petits.

--- EAP180-1-2-229_052R.jpg ---

[TEXT]  ղէգն ։ Les grands Arbres et le Roseau. . . . . . . . . 65 ԼԴ · XXXIV. Փայտահարքն և ծառք ։ Les Bûcherons et les Ar bres. . . . . . . . . . 67 ԼԵ · XXXV. Եզն և ձին ։ Le Bœuf et le Cheval. . . Id. ԼԶ։ XXXVI. Առիւծն, աղուէսն և էշն։ Le Lion , le Renard et l'Ane. . . . . . . . . . 69 ԼԷ · XXXVII. Այրի կինն և որդին ։ La Veuve et son Fils. . . . 73 ԼԸ · XXXVIII.Գայլագռաւն և աղուէս ։ La Corneille et le Renard. 75 ԼԹ · XXXIX. Աղուէսն և ուղտն ։ Le Renard et le Chameau. 79 Խ · XL. Մարդասպանն ։ L'Homicide. . . . . . . 81 ԽԱ · XLI. Այր անմիտ ։ L'Homme insensé. . . . . 83 ԽԲ · XLII. Թագաւոր աղքատացեալ ։ Le Roi devenu pauvre. . . 85 ԽԳ · XLIII. Գազանն ՚ի ծովու ։ L'Animal dans la mer. . 87

--- EAP180-1-2-229_053L.jpg ---

[TEXT] ԽԵ · XLV. Վարազն և աղուէս ։ Le Sanglier et le Renard. .  FIN DE LA TABLE.

--- EAP180-1-2-229_053R.jpg ---

[HEAD] De Dondey-Dupré Père & Fils, MEMBRES DE LA SOCIÉTÉ ASIATIQUE, ÉD.-PROPR. DU JOURNAL ASIATIQUE, Rue Saint-Louis, No 46, et rue Richelieu, No 67.  EXTRAIT Du Catalogue de Langues et de Littérature Orientales. 
[TEXT] JOURNAL ASIATIQUE, ou Recueil de Mémoires, d'Extraits et de Notices, relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples Orientaux; publié par la Société Asiatique; paraissant en 12 cahiers par an. Prix de l'abonnement par an.................................................... 20 fr. Ce journal paraît depuis trois ans.  MAGASIN ASIATIQUE, ou Revue géographique et historique de l'Asie centrale et septentrionale; publiée par M. J. Klaproth. Recueil trimestriel paraissant dans les premiers jours d'octobre, de janvier, d'avril et de juillet de chaque année, par cahier de 160 pages; il contiendra des planches et des cartes toutes les fois qu'on le jugera nécessaire. Le premier cahier paraîtra le 1er octobre 1825. Prix de l'abonnement pour l'année.. 25 fr. Pour les départemens.................. 27 Pour l'étranger........................... 29  MÉMOIRES RELATIFS A L'ASIE, contenant des recherches historiques, géographiques et philologiques sur les peuples de l'Orient, par M. J. Klaproth. T. II, un vol. in-8o, pap. fin sat., avec cart. et pl. Le prix sera fixé plus tard. Le Tome Ier, publié l'année dernière, est du prix de.................................. 7 fr. 50 c.  MÉLANGES ASIATIQUES, ou Choix de Morceaux de Critique et de Mémoires relatifs aux Religions, aux Sciences, aux Coutumes, à l'Histoire et à la Géographie des nations orientales; par M. Abel-Rémusat. 4 vol. in-8o, avec Planches; papier fin satiné...... 30 fr. Le Tome Ier est en vente; prix...... 7 fr.  EXPOSÉ de quelques-uns des principaux articles de la Théogonie des Brahmes, contenant la Description détaillée du grand Sacrifice du Cheval, appelé Assua-Méda; de l'Origine et des Grandeurs du Gange; du Temple célèbre de Gaya; des principaux Avataras, ou Incarnations de Vichnou, etc.; extrait et traduit des meilleurs originaux, écrits dans les langues du pays; par M. l'abbé Dubois, ci-devant Missionnaire dans le Meissour, membre de la Société Royale Asiatique de la Grande-Bretagne et de l'Irlande, de la Société Asiatique de Paris, et de la Société Littéraire de Madras. Paris, volume in-8o, papier fin satiné.. 3 fr.  VOYAGE D'ORENBOURG A BOUKHARA, en 1820, à travers les steppes des Kirghizes, à l'est de la mer d'Aral, et au-delà de Sir-Déria (l'ancien Jaxarte); rédigé par M. le baron G. de Meyendorff, et revu par le chev. Amédée Jaubert. 1 vol. in-8o, avec carte et dessins coloriés; papier fin satiné.............. 10 fr.  VOYAGE A PEKING, à travers la Mongolie, en 1820 et 1821, par M. Timkowski. Traduit du russe par M. N*.*, revu par M. Eyriès; publié avec de corrections et des Notes, par M. J. Klaproth. 2 vol. in-8o, avec cartes et figures.  CHOIX DE FABLES, traduites à Constantinople par un écrivain turc, et publiées pour la première fois, avec une Traduction et un Vocabulaire, par M. Victor Letellier, membre de la Société Asiatique de Paris, 1 vol. grand in-8o, grand raisin vélin, fort collé et satiné.  ÉLÉMENS DE LA GRAMMAIRE JAPONAISE, par le P. Rodriguez; traduits du Portugais sur le manuscrit de la Bibliothèque du Roi, et soigneusement collationnés avec la Grammaire publiée par le même auteur, à Nagasaki, en 1604, précédés d'une explication des Syllabaires japonais, et de deux planches contenant les signes de ces Syllabaires, par M. Abel Rémusat. Paris, 1825, 1 vol. in-8.o 7 fr. 50 c.  DICTIONNAIRE FRANÇAIS-WOLOF ET FRANÇAIS-BAMBARA, suivi du Dictionnaire Wolof-Français, par M. J. Dard, bachelier ès-sciences, 
[NOTE] 7

--- EAP180-1-2-229_054R.jpg ---

[TEXT]  [Left column is partially trimmed/missing text on the left margin] , versum et adnota- act. G. W. Freytag. .......... 4 fr. 75 c.  AKRISII, Narratio de Franciscæ adversus 08 ad 1221 susceptis. Lugduno Batavæ ex- et annotationibus il- Amstelodami, 1824, ............ 10 fr.  ALEBI Arabice et La- escrip., latine vertit, stravit, Corn. Van 1 vol. in-4o, relié en ............... 36 fr.  RABE, d'après le texte res, 1821, 1 vol. gr. ............... 15 fr. be. Londres, 1 vol. ............... 25 fr.  oix de poésies arabes ançais, texte en re- d'une version latine rt. Impr. roy., 1819, ............... 10 fr.  TRY, from the earliest the Khaliphat, with hors, by J. D. Carlyle. 1810, 1 vol. in-8o, ............... 10 fr.  OSAIN Almotenabbii, ben Ishak Altanu- m scholiis edidit, la- ione ad impetrandos um ordine in Acad. amos in philosophia e, 1824, in-4o. 4 f. 50.  ABIO, poeta Arabum carminibus, auctore 1824, in-8o. 4 fr. 25 c.  ZUM LOBE DES BESTEN Arabisches insgemein dicht Burde bekanntes Ebn Aldullah Mo- enannt Bussiri, über- kungen erlautert vou 1824, in-fo... 5 fr.  CHINOISE, par M. Abel- -8o.......... 20 fr. vélin....... 40 fr.  ANGUAGE; by R. Mor- , in-4o....... 28 fr.  ANÇAIS ET LATIN, pu- rnement, par M. de gros vol. in-fo. 50 fr.  ire chinois-latin du imprimé en 1813 par gnes; publié d'après de Prusse, par M. J. 1 vol. in-folo... 36 fr. ............... 72 fr.  [Middle column] betically. Macao, 1820, 2 vol in-4o. 170 fr. Part. III. English and Chinese. Macao, 1822, 1 vol. in-4o. ........................... 40 fr. Nota. Chaque partie se vend séparément.  CHINESE MORAL MAXIMS, with a free and verbal translation; affording examples of the Gram- matical structure of the Language; by J. F. Davis. Londres, 1823, 1 vol in-8o.. 9 fr.  DIALOGUES AND DETACHED SENTENCES IN THE CHI- NESE LANGUAGE; with a free and verbal trans- lation in English. Collected from various sources. Macao, 1816, 1 vol. in-8o.. 13 fr.  MENG-TSEU OU MENCIUS, le plus célèbre phi- losophe chinois après Confucius, traduit lit- téralement en latin, et revu avec soin sur la version tartare mandchoue, avec des notes perpétuelles, tirées des meilleurs commen- taires; par S. Julien. Le texte de Meng-Tseu, calqué sur une belle édition chinoise, et reproduit par la lithographie, formera deux volumes. La tra- duction des deux volumes se composera de 350 à 400 pages grand in-8o. — Rien n'a été négligé pour que cet ouvrage offrit aux étu- dians tous les moyens de se perfectionner rapidement dans l'intelligence du style des livres de Confucius. L'Ouvrage paraitra en 4 livraisons; le prix de chaque livraison est de 9 fr. La première est en vente.  NOUVEAU TESTAMENT, en Chinois, imprimé à Macao. 8 cahiers in-8o dans un étui... 35 fr.  SAINTE BIBLE (LA), en Chinois, imprimé à Ma- cao. 25 vol. petit in-8o. ........... 125 fr.  THEOPHILI SIGEFRIDI BAYERI MUSEUM SINICUM in quo sinicæ linguæ et litteraturæ ratio expli- catur. Petropoli, 1730. 2 vol. in-8o, planches. Prix ................................... 35 fr.  VIEW OF CHINA, for philological purposes; de- signed for the use of persons who study the chinese language, by the Rev. Morrison. Macao, 1817, 1 vol in-4o. ........... 28 fr.  DICTIONNAIRE FRANÇAIS-GREC moderne, à l'usage des deux nations, le seul qu'il y ait en France; précédé d'un discours préliminaire sur la grammaire et la syntaxe de l'une et de l'autre langue, par Grégoire Zélicoglos, de Thessalonique. Un fort volume in-8o à deux colonnes. ................. 12 fr. 50 c.  DICTIONNAIRE GREC-MODERNE-FRANÇAIS par F. D. Dehèque. Paris, 1825, 1 vol. in-16. 10 fr.  CHANTS POPULAIRES DE LA GRÈCE MODERNE, tra- duits par M. C. Fauriel, texte en regard. 2 vol. in-8o. ......................... 14 fr.  LA LYRE. Odes en Grec moderne, par A. Calbo, avec un Vocabulaire à la fin. Genève, 1824, 1 vol. in-18. ........................... 2 fr.  DICTIONNAIRE MALAI, HOLLANDAIS ET FRANÇAIS, par C. P. J. Elout, traduit du Dictionnaire  [Right column] PSAUMES (LES), en langue Malaie. Harlem, 1824, 1 vol. in-8o. ................... 5 fr. 50 c. ÉLÉMENS DE LA GRAMMAIRE TURQUE, ou Tables analytiques de la langue turque usuelle, avec leur développement. Par M. Viguier. Cons- tantinople, 1790, 1 vol. in-4o. ....... 15 fr.  ÉLÉMENS DE LA GRAMMAIRE TURQUE, par P. Amédée Jaubert. 1823. 1 vol. in-4o... 20 fr.  ASIA POLYGLOTTA, ou Classification des peuples de l'Asie d'après l'affinité de leurs langues, avec d'amples vocabulaires comparatifs de tous les idiomes asiatiques. Par J. Klaproth, 1823. 1 vol. in-4o et atlas in-fol. ...... 48 fr.  ASSEMANNUS. BIBLIOTHECA ORIENTALIS, in qua Vaticani MSS. Codices Syriaci, Arabici, Per- sici, etc. Romæ, 1718; 4 vol. in-fo. .. 150 fr.  MESGNIEN MENINSKI LEXICON ARABICO-PERSICO- TURCICUM. Vienne, 1780, 4 vol. in-fo. 235 fr.  DICTIONARY OF THE PERSIAN AND ARABIC LAN- GUAGES. By J. Barretto junior. Calcutta, 1804, 2 vol. in-8o reliés en basane. ......... 110 fr.  VOCABULARY PERSIAN, ARABIC, AND ENGLISH; Abridged from the quarto edition of Richard- son's Dictionary as edited by Charles Wilkins Esq. by David Hopkins. London, 1810, 1 vol. in-8o cartonné. .................. 45 fr.  DICTIONARY PERSIAN, HINDOSTANEE AND ENGLISH, including synonymas. By Francis Gladwin. Calcutta, 1809, 2 vol. rel. en veau... 80 fr.  RECHERCHES sur les Langues Tartares, par M. Abel-Rémusat. 1820. in-4o, tome Ier.. 25 fr. — Le même papier vélin. ............ 50 fr.  INVARIABLE MILIEU (L'), ouvrage moral de Tseu-sse, en chinois et en mandchou, avec une version littérale latine, une traduction française, etc.; par M. Abel-Rémusat. 1817. 1 vol. in-4o......................... 15 fr.  CATALOGUE des livres Chinois et Mandchous de la Bibliothèque royale de Berlin, suivi d'une dissertation sur les Ouigours, et d'un voca- bulaire de leur langue comparée aux autres idiomes turcs, par M. J. Klaproth (en al- lemand.) 1823. 1 vol. in-fol......... 80 fr.  VOYAGE (LES) DE SIND-BAD LE MARIN, ET LA RUSE DES FEMMES, Contes arabes, traduction litté- rale, accompagnée du texte et des notes, par L. Langlès. 1814, un vol. in-18, cart.. 5 fr.  GRAMMAIRE DE LA LANGUE ARMÉNIENNE, par J. C. Cirbied. Paris, 1823, 1 vol. in-8o. 20 fr.  LETTRE au sujet de la nouvelle Grammaire Arménienne publiée par M. Cirbied, adres- sée au rédacteur du Journal Asiatique par M. Zohrab. 1822. in-8o.............. 1 fr.  RÉPONSE de M. Zohrab, docteur arménien, à une brochure publiée par M. Cirbied. 1823. in-8o................................ 1 fr.  VILLOTTE. DICTIONARIUM LATINO-ARMENIUM ex præcipuis Armeniæ linguæ scriptoribus con- cinnatum. Romæ, 1714, 1 vol. in - folio. Prix ................................... 16 fr.